"Waar je ook kijkt vind je magie. Ontspan, het enige wat je nodig hebt is een boek". (Dr Seuss)

Door de technologische vooruitgang zien kinderen steeds minder volwassenen boeken lezen dan in de voorgaande decennia. In plaats daarvan zien kinderen hun rolmodellen naar computerschermen, mobiele telefoons en Kindle tablets kijken. Dit is toch niet het voorbeeld dat we voor willen stellen voor onze jongere generaties, of wel? Opgroeien zonder dat je de kracht ervaart van verhalen die bij elke lezer sterke emoties oproepen? Lees hier hoe je kinderen leert lezen. 

Daarom is het zo belangrijk om je kinderen de mogelijkheid te bieden om traditionele boeken te lezen, zodat ze het als een normale, alledaagse bezigheid beschouwen (vervolgens kunnen ze er een meer spannende ervaring van maken, wat hierna aan de orde komt). Geef dus het goede voorbeeld en lees!

Wanneer heb je voor het laatst een fraai literair werk gelezen?

De beste leraren Nederlands (schoolvak) beschikbaar
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kaylee
5
5 (7 reviews)
Kaylee
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kaylee
5
5 (7 reviews)
Kaylee
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Elementaire leesvaardigheid voor kleuters

Laat je kinderen meer boeken zien, zodat ze wennen aan het idee van lezen
Door je kinderen boeken te laten zien, zullen ze wennen aan het idee van lezen. (Bron: Unsplash.com)

Om het oppakken van een boek minder onwennig te maken, zou je een boekenkast kunnen vullen met een aantal van je favoriete romans, een stapel boeken mee op vakantie kunnen nemen of je lievelingsverhaal fier naast je bed uitstallen - hierdoor raken je kinderen gewend aan boeken in hun omgeving en zullen ze het ervaren als een essentieel onderdeel van het leven. Lees hier hoe je iemand leert om sneller te lezen. 

Kinderen leren wat ze beleven - Dorothy Law Nolte

Als kinderen inderdaad leren van hun omgeving en het dagelijkse leven, zoals Dr. Nolte beweert, dan is het toch zeker de moeite waard om ervoor te zorgen dat je kleintjes opgroeien met een liefde voor het geschreven woord. Dit doe je door boeken in je woonomgeving op te nemen en lezen een actief deel van jouw leven te maken. Er zijn ook heel wat voordelen aan goed kunnen lezen! 

Een goede manier om de luistervaardigheid te bevorderen en het plezier in lezen te bekrachtigen is om verhalen voor te lezen voor je kind, zelfs als het pas geboren is.

Het is ook een uitstekende manier om de band met je kind te versterken!

De kalmte en het ritme van je stem zullen zich inprenten op het nog onvolgroeide bewustzijn van je baby. Daardoor zal hij/zij later in zijn/haar leven diezelfde troost zoeken in hetzelfde hulpmiddel: boeken.

Natuurlijk moet je het avondlijke verhaaltje blijven voorlezen tot hij/zij oud genoeg is om uiteindelijk zelf mee te lezen.

Maakt je peuter je trouwens helemaal gek, wanneer hij steeds maar weer om hetzelfde verhaaltje vraagt?

Daar zijn redenen voor, één daarvan is dat het verhaal een diepere weerklank vindt.

Belangrijker is dat hij/zij die bepaalde reeks woorden wil en moet horen, omdat ze zich er veilig en vertrouwd bij voelen. Heel misschien staat je kleine lezer ook op het punt om die woordenschat onder de knie te krijgen! Hier vind je enkele voorbeelden van de Nederlandse literatuur om het lezen aan te moedigen. 

Om te geloven dat het iets is dat ze zelf ook leuk zullen vinden, moeten kinderen anderen om zich heen zien lezen. Daarom kan het helpen om je kind van jongs af aan al mee te nemen naar de bibliotheek om het enthousiaster te maken voor boeken. Het krijgt hierbij namelijk de gelegenheid om verschillende categorieën te bekijken en er één te vinden die het beste aansluit op zijn/haar interesses.

Waarom laat je je jonge lezer niet kennis maken met het wonder van poëzie? Hier vind je enkele leuke gedichten en poëzie om het lezen aan te moedigen. 

Het maakt niet uit of ze alleen vanwege de illustraties een boek kiezen, dat is nu juist de bedoeling van kinderboeken. Als ze geïnspireerd worden door de plaatjes, zullen ze ook belangstelling krijgen voor de woorden op die bladzijde.

Om die natuurlijke nieuwsgierigheid te voeden, geven we hier een paar tips om die dagelijkse leessessies nog productiever en aangenamer te maken:

  1. Zorg dat je kind de bladzijde waaruit je voorleest kan zien.

Het liefst volgt je vinger de woorden terwijl je leest, zodat hij/zij met je mee kan 'lezen'.

Na een paar keer hetzelfde verhaal voorgelezen te hebben, kun je je kleine luisteraar uitdagen: "wat is dit woord?" of "kun je dit woord lezen?".

Je moet ervoor zorgen dat het woord dat je voor deze uitdagingen kiest een veelvuldig herhaald woord is en aanvankelijk mag het slechts uit één lettergreep bestaan, zoals 'rood' of 'bal'.

Maar wat als hij/zij het mis heeft? "Goed geprobeerd!' of een lichte kietel met "Nee, gekkie! Het is ____!" om de angel uit je correctie te halen, en lees dan verder. Probeer de oefening een paar dagen later nog eens, opnieuw met hetzelfde woord uit hetzelfde boek.

  1. Zorg er altijd voor dat je hun gekozen boek woord voor woord voorleest, zonder bepaalde woorden of delen over te slaan.

Ze weten misschien niet precies welk woord of welk deel je hebt weggelaten, maar je krijgt zeker te horen dat wat je gelezen hebt niet klopt! Heb je dat ooit meegemaakt?

  1. Terwijl je voorleest kun je pauzeren om je kleine luisteraars te ondervragen, vooral als het verhaal dat voorgelezen wordt al vaak herhaald werd: "Wat gebeurt er nu?" "Is dit personage leuk of eng?" "Vind je dit personage aardig?"

Zulke uitdagingen stimuleren het geheugen, moedigen kritisch denken aan en helpen om menselijke waarden te bevorderen, zoals empathie, vertrouwen en het verschil tussen goed en kwaad.

Naarmate je kind zich meer op zijn gemak voelt bij het beantwoorden van die vragen, kun je discussie aanmoedigen: "Waarom denk je dat dat personage goed/slim of slecht/gek is?" Hier zijn 12 tips om sneller te leren lezen. 

Bezoek de bibliotheek om je kind meer te laten lezen
Bezoeken aan de bibliotheek, of bibliotheken zelf, kunnen kinderen enthousiast maken over boeken. (Bron: Unsplash.com)

Als aanvulling op je voorleessessies thuis kun je je plaatselijke bibliotheek vragen of ze evenementen voor baby's of peuters organiseren. Velen bieden tegenwoordig gratis lessen en initiatieven waar bijvoorbeeld kinderrijmpjes worden gezongen of kinderverhalen worden voorgelezen.

Door van lezen een evenement te maken, is het mogelijk dat ze het niet meer als taak zullen zien. Als ze bovendien hun leeftijdsgenoten zien genieten van een verhaal in een openbare omgeving zoals de bibliotheek, kan dit hun enthousiasme voor lezen bevorderen. Het is nu eenmaal erg belangrijk om goed te kunnen lezen... 

Gelukkig bestaat de traditie om voor kleintjes fysieke boeken te kopen nog steeds, bevatten veel kinderkamers opbergruimte voor boeken en omarmen veel uitgeverijen de zintuiglijke voordelen ervan.

Hoewel het zeker een goed idee is om boeken in de kamer van je kind te leggen, moet je er idealiter naar streven om elke avond een verhaaltje voor te lezen. Of het nu mama, papa, een oppas of een grootouder is die het boek voorleest, je kind moet bij de keuze van het verhaal betrokken zijn.

Een goed verhaaltje voor het slapengaan kan de stress helpen verminderen en ook een hechte band tussen jullie smeden!

Het maakt niet uit of ze elke avond hetzelfde boek kiezen of van allerlei verhalen houden, het resultaat blijft hetzelfde - onderzoek heeft aangetoond dat lezen vanaf jonge leeftijd ook het lezen bevordert als volwassene.

Het is erg belangrijk dat je je kind niet oplegt wat ze moeten lezen of wat ze leuk moeten vinden, want zelfs op heel jonge leeftijd zijn ze al bezig met de ontwikkeling van hun persoonlijkheid en interesses.

Onthoud ook dat kinderboeken niet enkel sprookjes of fantasieverhalen moeten zijn; je kunt je zoon of dochter ook boeken voorlezen over alledaagse activiteiten als tandenpoetsen of in bad gaan. Zo lijken deze zaken leuker dan ze in het echt zijn!

Wees niet bang om gekke bekken te trekken als je voorleest aan je kind. Hoe levendiger je bent, hoe meer ze die emotie zullen willen nabootsen in hun eigen voorleesbeurt. Het toont hen ook dat lezen leuk en amusant kan zijn, en misschien zelfs blijvende herinneringen van hun kindertijd oplevert.

Hoewel je relatief open moet staan voor wat je je kinderen voorleest, is het belangrijk om te begrijpen waar ze in geïnteresseerd zijn en hen op die manier aan te moedigen om meer te lezen. Dit is hoe je een betere lezer wordt. 

Als je kind bijvoorbeeld gek is op tractoren, is de kans groot dat je hem warm kunt maken voor een verhaal over een boer of een verhaal dat met landbouw te maken heeft, in tegenstelling tot een verhaal over pakweg een nijlpaard dat een eindje gaat zwemmen.

Het verhaal eindigt niet als je het boek dichtslaat, zeker niet in de ogen van je kind.

Zorg ervoor dat de belangstelling van je kind op peil blijft door vragen te stellen over het boek dat jullie net gelezen hebben en door over verschillende aspecten van de tekst te praten.

Net als het hierboven genoemde ondervragen, wat tijdens het lezen gebeurt, kun je hun geheugen verder testen door na afloop van het verhaal vragen te stellen.

Als je bijvoorbeeld net een boek hebt gelezen over een kleine meisje dat in modderige plassen springt, kun je je kind vragen stellen als: "Weet je nog welke kleur haar laarzen hadden?", "Regende het?", "Waarom denk je dat ze graag in die plassen sprong?" en "Wat zei haar mama?". Zo worden ze aangemoedigd om meningen te vormen, informatie te visualiseren en op te roepen.

Als je er nog niet mee begonnen bent, kun je tenslotte overwegen om een tabel op te maken waarin je de leesprestaties van je kind kunt noteren. Door je kleine lezer te belonen met stickers voor elke bereikte mijlpaal kan hij steeds gemotiveerder worden om meer te willen lezen!

Als je kind opgaat in boeken, zal het ongetwijfeld meer gaan lezen
De droom van elke ouder: hun kind diep in het lezen te laten opgaan! (Bron: Unsplash.com)

Lezen aanmoedigen voor schoolgaande kinderen

In dit stadium is het nog belangrijker om te begrijpen wat je kind graag leest en op welk niveau het zit. Als je een kind een boek geeft dat te gevorderd is voor zijn leeftijd of niveau, loop je het risico dat het zich in de toekomst ervan weerhoudt om leestaken uit te voeren, omdat het de activiteit misschien als een te grote uitdaging ziet of zich begint te schamen voor zijn leesvaardigheid.

Door lezen leuk te houden met boeken die veel plaatjes bevatten, blijven ze geïnspireerd door literatuur en wordt hun creativiteit en verbeelding voortdurend gestimuleerd. Vertrouw niet alleen op boeken die op school gelezen worden, maar moedig je kinderen aan om in hun vrije tijd aanvullend materiaal te lezen en een passie voor een bepaald onderwerp te ontwikkelen.

Een unieke samenwerking

Overal in de VS stromen jonge lezers naar Pizza Hut om coupons in te wisselen die ze verdiend hebben met het 'Book It!' programma.

Het uitgangspunt is simpel.

Leerkrachten van de kleuterschool tot de zesde klas bepalen leesdoelen voor hun leerlingen. Die doelen kunnen een bepaald aantal bladzijden, hoofdstukken of boeken zijn die in een bepaalde tijd gelezen moeten worden. Als een leerling dat doel bereikt, reikt de leraar een certificaat uit voor een gratis pizza!

Ook thuisgeschoolde kinderen kunnen deelnemen; hun ouders nemen hierbij de plaats van de leerkracht in.

De leerling kan natuurlijk niet zomaar zeggen dat hij/zij boeken gelezen heeft; hij/zij moet werkbladen invullen of een andere taak uitvoeren, zoals het schrijven van een korte samenvatting, zodat bewezen wordt dat ze het boek gelezen en begrepen hebben.

Dit pizza-initiatief is een onderdeel van de overkoepelende liefdadigheidsactie Literacy Project, die de leesvaardigheid bij mensen van alle leeftijden wil ontwikkelen.

Je zult misschien merken dat je kind gaandeweg van lezen een gewoonte heeft gemaakt die, ook nadat er geen beloning meer voor is, een beloning op zichzelf geworden is.

Boekenreeksen zijn een geweldige manier om het lezen aan te moedigen, aangezien de verhalen meestal over veel dezelfde personages gaan en elkaar opvolgen, zodat je zoon of dochter nieuwsgierig blijft naar de gebeurtenissen in deze boeken.

Verder kan het gebruik van interactieve hulpmiddelen, zoals de hierboven genoemde werkbladen, een goede manier zijn om jonge kinderen meer te doen lezen. Boeken met afbeeldingen om in te kleuren, spelen of puzzels kunnen het kind helpen om zich beter in te leven in de inhoud. Ook begint het zo de vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn om meer gevorderde teksten te interpreteren.

Natuurlijk, hoe ouder je kind, hoe uitdagender die activiteiten moeten worden. Je kunt bijvoorbeeld een vragenlijst ontwerpen of hen uitdagen om een samenvatting te schrijven van het gelezen verhaal.

Intussen kun je iets als 'stille tijd' invoeren, een periode van een half uur tot een uur waarin je kinderen een activiteit naar keuze kunnen doen (zolang het maar rustig is). Dit kan hun enthousiasme nog verder vergroten. Ze kunnen een boek lezen of een videospel spelen. Beide bieden mogelijkheden om het lezen op de één of andere manier te oefenen.

Hoewel je waarschijnlijk je kinderen vooral lichamelijk actief wilt laten zijn, zijn er erg veel educatieve voordelen verbonden aan binnen zitten. Als die tijd tenminste beperkt blijft. Het biedt ze ook de gelegenheid om te ontspannen en bij te komen van een drukke dag op school.

Als je kind niet veel leest, heeft het misschien een bril nodig
Als je kind niet van lezen houdt, zou je kunnen kijken of hij een bril nodig heeft! (Bron: Unsplash.com)

Een woord over leesstoornissen

Stel, je hebt niet alleen je instincten, maar ook elk advies om je kind een levenslange lezer te maken gevolgd. Je hebt je huis gevuld met boeken, en inderdaad, je leest zelf bij elke mogelijke gelegenheid een boek of tijdschrift.

Je leest elke dag voor je kind en probeert zelfs avondlijke voorleessessies op poten te zetten. Maar helaas zijn al je pogingen tevergeefs; zelfs veelvuldige uitstapjes naar de bibliotheek maken je kleintje niet enthousiast.

Dan is het misschien tijd om te onderzoeken of je kind misschien een visuele of leesstoornis heeft.

Hoewel het niet gebruikelijk is dat kinderen in hun jonge jaren slechter zicht hebben, zijn er voor de jongste patiënten visuele tests ontwikkeld om na te gaan of er inderdaad enige aantasting is van hun leesvermogen, als gevolg van een lichamelijke aandoening.

Als de ogen prima in orde zijn, zou een andere mogelijke oorzaak een handicap kunnen zijn.

De meest bekende leesstoornis is dyslexie, een aandoening waarbij de woorden en letters gewoon niet op hun plaats of in hun juiste volgorde lijken te staan.

De diagnose wordt gewoonlijk gesteld als een kind de schoolleeftijd bereikt, omdat in die periode meer nadruk wordt gelegd op het leesvermogen. Desondanks is het mogelijk om al een voorlopige diagnose te stellen bij kinderen vanaf drie jaar.

Vroegtijdig ingrijpen kan al een groot verschil maken.

Leesplezier bijbrengen aan tieners

De kans is groot, als je een tiener hebt, dat hij lezen saai vindt en het misschien zelfs beschouwt als iets om je voor te schamen (het is namelijk leuker om te zeggen dat ze graag skateboarden, en niet dat ze in hun vrije tijd graag sciencefiction lezen).

Of lezen nu hun 'ding' is of niet, je mag nooit ophouden met hen aan te moedigen, want daar hebben ze veel baat bij tijdens hun schoolloopbaan.

Tijdschriften over fietsen, visgidsen en boeken over paarden zijn maar enkele voorbeelden van de soorten literatuur die je een ongeïnspireerd kind kunt voorschotelen om het warm te maken voor die specifieke activiteit. Het hangt allemaal af van wat hun voorkeuren zijn, dus doe wat voor hen zou kunnen werken.

Toch is het mogelijk dat sommige kinderen lezen leuk vinden en verder aan hun leesvaardigheid willen werken.

Veel tieners houden van sci-fi, fantasie of bovennatuurlijke onderwerpen. (Bron: Unsplash.com)

Hoewel fictie en non-fictie door volwassenen even nuttig zijn, lezen tieners misschien liever verhalen die geschreven zijn door auteurs die zelf niet veel ouder zijn. Niet alleen zullen ze zich misschien gemakkelijker kunnen inleven in de onderwerpen en thema's, maar raken ze misschien ook geïnspireerd om zich schriftelijk uit te drukken en hun eigen verhalen te vertellen.

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1ste les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Dieter