De term 'poëzie' kan omschreven worden als een literair werk waarin gevoelens en ideeën uitgedrukt worden door het gebruik van een kenmerkende stijl en ritme. Deze term omvat dus alle gedichten en vormt een apart genre binnen de literatuur.

In tegenstelling tot proza is poëzie bedoeld om emotie over te brengen in een zeer beknopte vorm, waarbij verschillende taalinstrumenten gebruikt worden om de lezer mee te nemen op een emotionele reis. Dichters produceren op creatieve wijze ritme of bepaalde geluiden die gevoelens moeten opwekken. Hierbij maken ze gebruik van herhaling, assonantie en andere effecten, zodat de woorden als muziek van de tong vloeien. Lees hier hoe je kinderen leert lezen. 

Omdat poëzie een schrijfstijl is die de nadruk legt op taalkundige elementen om een verhaal te vertellen, in plaats louter betekenis te creëren met woorden, is het bijna onmogelijk om poëzie in een andere taal te vertalen. Dat maakt het des te specialer. Elk gedicht is dan ook volstrekt uniek.

De beste leraren Nederlands (schoolvak) beschikbaar
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Hoe kan poëzie je ontroeren?

Als je niet zeker weet of poëzie je aanspreekt, raad ik je aan om je ervoor open te stellen. Er is namelijk zo'n ruime keuze aan poëzie beschikbaar, dat er voor elk wat wils is. Laat je niet misleiden door te denken dat alle poëzie moet rijmen, of alleen over liefdesverdriet en romantiek gaat! Lees hier hoe je iemand leert om sneller te lezen. 

Niet alle Nederlandse poëzie gaat over de liefde
Niet alle gedichten gaan over romantiek! (Bron: Unsplash.com)

Poëzie heeft in de loop der jaren een enorm aantal onderwerpen behandeld, van oorlog tot het verlies van een geliefde, tot het gemis van een dierbare vriend. Toch hebben dichters de vrijheid om ook over niet-emotionele situaties te schrijven, zoals het schoonmaken van een auto of het ophangen van de was, hoewel deze onderwerpen waarschijnlijk bij niemand veel emoties zullen oproepen!

Poezië lezen werd vroeger geassocieerd met creatieve geesten die werk lazen van anderen met dezelfde bijzondere uitdrukkingskracht. Je hoeft echter geen dichter te zijn om volop te genieten van dit genre van de literatuur. Er zijn ook heel wat voordelen aan goed kunnen lezen! 

Studenten die Nederlandse literatuur studeren zullen ongetwijfeld vele klassieke Nederlandse gedichten moeten bestuderen. Het kan echter moeilijk zijn om door deze werken geïnspireerd te raken. Althans, niet zonder de hulp van een gepassioneerde leraar. Studenten moeten namelijk leren hoe ze gedichten creatief kunnen interpreteren, het is dus van vitaal belang dat ze volop open staan voor deze teksten.

Om geïnspireerd te raken door poezië hoef je niet altijd naar de inhoud te kijken. Het gaat eerder om de manier waarop je het verhaal interpreteert en toepast op je eigen visie. Iedereen heeft zijn eigen manier om poëzie te interpreteren, aangezien de poëzie door gewone mensen als onszelf werd geschreven en de thema's erg herkenbaar zijn, zoals bijvoorbeeld romantiek, vriendschap, bedrog en zoveel meer.

In dit artikel lees je hoe je kinderen meer laat lezen. 

De interpretatie van Nederlandse poëzie is zeer persoonlijk
Hoe je een gedicht interpreteert is een zeer persoonlijke aangelegenheid. (Bron: Unsplash.com)

De beste Nederlandse dichters

Piet Paaltjens

De beste Nederlandse dichter aller tijden: Piet Paaltjens, het pseudoniem van François HaverSchmidt, die naast dichter ook predikant was. Zijn bundel “Snikken en grimlachjes” uit 1867 is bij zo goed als elke gedichtenliefhebber bekend. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse literatuur in de romantiek.

Zjin werk kan beschreven worden als ironisch, romantisch, melancholisch, geestig en vol parodie. Zijn doodsverlangen en zwaarmoedigheid waren vaak in zijn gedichten en preken aanwezig. Na een jarenlange depressie pleegde hij uiteindelijk in 1894 zelfmoord. Ondanks zijn donker werk – of wellicht juist daarom – zijn zijn gedichten zo’n 150 jaar later nog steeds populair.

Hier vind je enkele voorbeelden van de Nederlandse literatuur om het lezen aan te moedigen. 

Herman Gorter

Deze dichter uit Wormerveer leefde ten tijde van het impressionisme. Hij is vooral bekend geworden door zijn gedicht “Mei” uit 1889, dat in maar liefst 4.381 versregels het leven en de liefde van het meisje Mei verhaalt. De eerste regel van dit gedicht – ‘een nieuwe lente en een nieuw geluid’ – wordt tot op de dag van vandaag als spreekwoord gebruikt om een nieuw begin aan te kondigen.

Gorter was liberaal, humanistisch en een overtuigd socialist. Daarnaast stond hij bekend als een vernieuwer in de poëzie. In sommige gedichten is de inspiratie die hij op het Friese platteland opdeed duidelijk terug te vinden.

P.C. Hooft

Deze Nederlandse dichter word beschouwd als één van de beste aller tijden. Hij was de zoon van een rijke handelaar en betrad zelf een bestuurlijke functie die hem de tijd gaf om gedichten en ander werk te schrijven.

Tegenwoordig zijn vooral zijn liefdessonnetten en andere gedichten nog steeds geliefd bij het leespubliek. Deze dichter uit de Renaissance legde vele belangrijke – en minder belangrijke – gebeurtenissen in het leven van zijn vrienden vast in zijn gedichten. Vooral de invloed van de Franse en Italiaanse cultuur op zijn werk maakte hem bekend.

Je vindt veel emotie in de Nederlandse poëzie
Bij veel dichters merk je vaak veel emotie. (Bron: Unsplash.com)

J. Slauerhoff

Eén van de beroemdste dichters van de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Hij was opgeleid als arts en maakte jarenlang vele reizen als scheepsarts op belangrijke handelsroutes als de Java-China-Japanlijn, de Zuid-Amerikalijn en de Holland-West-Afrikalijn.

Tegelijkertijd schreef hij gedichten, verhalen en romans en vertaalde ook proza uit verschillende talen. Zijn eerste dichtbundel kwam in 1923 uit en in de jaren ’30 werd hij als schrijver steeds beroemder. Zijn literaire nalatenschap – hij overleed op jonge leeftijd – zou hem uiteindelijk nog bekender maken.

Hier zijn 12 tips om sneller te leren lezen. 

Joost van den Vondel

De beroemdste Nederlandse dichter uit de Gouden Eeuw, op nummer 5 in de top aller tijden. Hij werd ook wel ‘de Prins der Dichters’ genoemd. Deze veelzijdige dichter schreef persoonlijk, religieuze en ook politiek getinte gedichten.

Emotie is vaak voelbaar in zijn werk, vooral verdriet – hij had dan ook genoeg drama in zijn eigen leven meegemaakt – maar ook woede of verontwaardiging, zoals in zijn maatschappijkritische gedichten. Klassieke tragedies, bruiloftsgedichten, hekeldichten of satires, klaagzangen; zijn oeuvre is zeer divers en indrukwekkend van omvang.

Menno Wigman

Op 19-jarige leeftijd bracht Wigman zijn eerste bundel uit. In 2002 werd zijn bundel “Zwart als kaviaar” bekroond met de Jan Campert Prijs. Vanaf 2012 mocht hij zich twee jaar lang ‘de officiële stadsdichter van Amsterdam’ noemen.

Zijn eigen werk werd vertaald in verschillende talen en zelf vertaalde hij anderstalige gedichten in het Nederlands. Een terugkomend onderwerp in veel van zijn gedichten is de dood. Hij hoorde ook bij een groep van dichters die wel eens een gedicht voordroegen op begrafenissen waar geen of weinig mensen aanwezig waren.

Gerrit Komrij

De ‘Dichter des Vaderlands’ van 2000 tot 2004. De eerste bundel van deze dichter uit de Achterhoek telde slechts vier gedichten, maar daarna zouden er nog talrijke publicaties volgen. Zijn werk wordt beschouwd als technisch hoogstaand en met opvallend taalgebruik, en is veelvuldig bekroond.

Hij wordt wel eens beschreven als één van de belangrijkste Nederlandse poëziebloemlezers. Zijn bundel uit 1978 met ruim duizend gedichten noemt men ook wel ‘De Dikke Komrij’ of de bijbel der dichtkunst. Hij schreef ook – vaak gevreesde – kritieken en vertaalde romans en toneelstukken.

Jan Arends

In zijn werk legde deze markante Nederlandse dichter, vertaler en schrijver uit de 20e eeuw zijn vaak zware leven bloot, dat door angsten werd gedomineerd. Hij was niet door zijn vader erkend, leed in vele strenge winters honger en kou en bracht meerdere periodes in psychiatrische instellingen door.

Toch – of juist daarom – zijn zijn gedichten populair geworden onder het Nederlands publiek, vooral ná zijn dood. In zijn leven werd hij in 1972 beroemd door zijn verhalenbundel “Keefman”. Zijn gedichten zijn over het algemeen erg beknopt en laten zijn kritische maatschappijvisie zien. Uiteindelijk pleegde hij in 1974 zelfmoord op dezelfde dag dat zijn bundel “Lunchpauzegedichten” uit werd gebracht.

Het is nu eenmaal erg belangrijk om goed te kunnen lezen... 

Toon Hermans

Ook deze dichter hoorde in zijn leven bij hetzelfde handjevol bestverkopende Nederlandse dichters en werd tegelijkertijd één van de grootste Nederlandse cabaretiers genoemd.

In zijn gedichten toonde hij vaak aandacht voor detail. Hij schreef ontelbare kleine versjes en de zogenoemde oneliners of kwinkslagen. Veel van zijn rijmwerk staat tegenwoordig op muurtegeltjes of andere voorwerpen; het citaat ‘Te leven is een gunst, te weten hoe is een kunst’ komt bijvoorbeeld van hem.

De Nederlandse poëzie kent ontelbaar veel verschillende werken
Veel dichters schrijven in hun leven ontelbaar veel stukken, je kunt ze nooit allemaal lezen! (Bron: Unsplash.com)

Annie M.G. Schmidt

Er zullen maar weinig Nederlanders zijn die deze naam nog nooit hebben gehoord. Wat velen wellicht niet weten is dat Annie M.G. Schmidt ook gedichten schreef, want ze werd vooral bekend door haar succesvolle kinderboeken. Toch verdient ze een goede 11e plek in de top 30 van de beste Nederlandse dichters aller tijden.

Haar eerste gedichtenbundel voor kinderen, “Het fluitketeltje en andere versjes”, verscheen in 1950 en een jaar later publiceerde ze ook haar eerste bundel voor volwassenen, getiteld “En wat dan nog!”. Door haar volrijm-versjes zijn onder andere Dikkertje Dap en het beertje Pippeloentje zelfs in het buitenland bekende personages geworden.

Jean Pierre Rawie

Deze dichter en zoon van een dominee studeerde in de jaren ’70 talen in Groningen en publiceerde in 1976 zijn eerste gedichten samen met collega-dichter Driek van Wissen, met wie hij het pseudoniem Albert Zondervan deelde.

Onder zijn eigen naam heeft hij daarna veel gedichten gepubliceerd, vaak over dood, liefde en gemis. Veel van zijn zinnen worden in rouwadvertenties gebruikt. Hij heeft ook Russische gedichten in het Nederlands vertaald, waarvoor hij in 1989 werd bekroond met de Groningse Wessel Gansfort Prijs, en hoort bij het handjevol bestverkopende Nederlandse dichters.

Probeer dus zeker het werk van één van de bovenstaande dichters te verkennen. Met wat geluk zullen sommige van hun gedichten je inspireren en wil je dit genre van de literatuur verder gaan verkennen! Dit is hoe je een betere lezer wordt. 

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1ste les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Dieter