Als je een opleiding volgt op de havo of het vwo is het de bedoeling dat je die opleiding ook afrondt. Dat betekent dat je eindexamen moet doen. Naast keuzevakken ben je verplicht om het vak Nederlands te volgen en daar dus ook examen in te doen.

Het eindexamen Nederlands voor havo en vwo bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het totale examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen:

  • Domein A: Leesvaardigheid;
  • Domein B: Mondelinge taalvaardigheid;
  • Domein C: Schrijfvaardigheid;
  • Domein D: Argumentatieve vaardigheden;
  • Domein E: Literatuur;
  • Domein F: Oriëntatie op studie en beroep.

De domeinen leesvaardigheid en argumentatieve vaardigheden zijn ook onderdeel van het centraal examen. De andere domeinen worden getoetst op het schoolexamen.

Superprof zal nu globaal ingaan op wat je te wachten staat bij je eindexamen Nederlands havo en vwo.

De beste leraren Nederlands (schoolvak) beschikbaar
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (7 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (7 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (7 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (7 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Eindexamen Nederlands: Leesvaardigheid

Zorg dat je de eisen van je examen leesvaardigheid kent
Bij je Nederlandse examen leesvaardigheid moet je verschillende teksten kunnen interpreteren ǀ Unsplash - sebastion herrmann

Het examen leesvaardigheid bestaat uit meestal vier teksten en vragen die op die teksten betrekking hebben. Dit kunnen open- en multiple choice vragen zijn. Je krijgt twee uur de tijd om deze te beantwoorden

De onderwerpen van de teksten op je examen gaan over onderwerpen van maatschappelijke aard. De teksten voor havisten zijn over het algemeen qua inhoud van een minder hoge abstractiegraad dan de teksten voor de vwo-kandidaten.

Wat Zijn de Eisen voor je Leesvaardigheid op het Examen? Met andere woorden: Wat moet je kunnen?

  • Teksten analyseren en interpreteren: Wat voor soort tekst is het? Wat is de hoofdgedachte? Wat is de relatie tussen de delen van de tekst?
  • Om relaties in een tekst te herkennen moet je op de hoogte zijn van de soorten signaalwoorden;
  • Conclusies trekken met betrekking tot intenties, opvattingen en gevoelens van de auteur;
  • Weten hoe je standpunten kunt herkennen: Wanneer je een bepaalde mening hebt over iets, oftewel een standpunt, en je wil iemand anders overtuigen van jouw mening, dan gebruik je argumenten om jouw standpunt te onderbouwen;
  • De verschillende soorten argumenten herkennen en onderscheiden;
  • Teksten beoordelen: Je kunt een betogende tekst of betogend tekstgedeelte op waarheid beoordelen en in deze tekst drogredenen herkennen;
  • Teksten samenvatten.

Je moet bij dit examen ook over argumentatieve vaardigheden beschikken. Deze bespeken we hieronder.

Eindexamen Nederlands: Schrijfvaardigheid en Argumentatieve Vaardigheden

Hoe Bereid je je Voor op het Nederlands schoolexamen Schrijfvaardigheid?

Als havist (niveau 3F) moet je teksten kunnen schrijven over 'onderwerpen uit de (beroeps)opleiding en van maatschappelijke aard'. Voor vwo’ers (niveau 4F) geldt dat zij teksten moeten kunnen schrijven over 'allerlei onderwerpen uit de (beroeps)opleiding en van maatschappelijke aard'.

Om dit te toetsen moeten leerlingen over meer dan een onderwerp schrijven.

Je moet op de hoogte zijn van drie tekstsoorten: uiteenzetting, beschouwing en betoog. Je krijgt te maken met diverse (langere) tekstvormen, zoals verslagen, werkstukken, samenvattingen en artikelen, waarin de uiteenzetting, beschouwing en betoog kunnen worden geïnterpreteerd.

Wat is het verschil tussen de drie tekstsoorten?

  • Uiteenzetting: Het doel van een uiteenzetting is om informatie te geven over een onderwerp. De schrijver geeft informatie aan de lezer en geeft hierbij ook uitleg. Het is ook belangrijk dat het een objectieve tekst is: de mening van de schrijver wordt niet gegeven;
  • Beschouwing: Bij een beschouwing geeft de schrijver voor- en tegenargumenten bij een stelling of onderwerp, en uiteindelijk geeft hij zijn eigen mening. De mening van de schrijver is niet belangrijk, maar laat de lezer zelf beslissen wat hij of zij ervan vindt;
  • Gedocumenteerd betoog: In een betoog probeert een schrijver zijn lezer te overtuigen van zijn mening. Door middel van argumenten zal hij zijn standpunt onderbouwen. Deze argumenten kunnen zowel feitelijk als niet-feitelijk zijn.
Het schoolexamen Nederlandse Schrijfvaardigheid bestaat uit verschillende toetsen
Schrijfvaardigheid Nederlands maakt onderdeel uit van het schoolexamen en telt mee voor je eindcijfer ǀ Unsplash - Green Chameleon

Argumentatieve Vaardigheden

Argumentatieve vaardigheden wordt op havo en vwo getoetst in het centraal examen leesvaardigheid en in de schoolexamens voor schrijfvaardigheid en mondelinge taalvaardigheid. Het is mogelijk argumentatieve vaardigheden ook afzonderlijk te toetsen.

Wat moet je kunnen om een tekst te beargumenteren?

  • Je moet de tekst kunnen analyseren. Vaststellen tot welke tekstsoort een tekst of tekstgedeelte behoort. Is het een uiteenzettende, beschouwende of betogende tekst?
  • De hoofdgedachte van een tekst(gedeelte) aangeven. De hoofdgedachte van de tekst is in één zin samengevat waar de tekst over gaat.
  • Relaties tussen de delen van een tekst aangeven. Met tekstverbanden bedoelen we de relaties tussen verschillende delen van een tekst (bv. alinea’s of zinnen). Hiervoor moet je op de hoogte zijn van de betekenis van de verschillende signaalwoorden.
  • De tekst kunnen beoordelen op betrouwbaarheid. Zijn er drogredenen gebruikt?
  • Je moet je standpunten en argumenten zelf kunnen verwoorden (presenteren, schriftelijk en mondeling).
De beste leraren Nederlands (schoolvak) beschikbaar
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (7 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (7 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (7 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (7 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Vera
5
5 (8 reviews)
Vera
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Eindexamen Nederlands: Literatuur en Mondelinge Taalvaardigheid

Het Nederlands schoolexamen mondelinge taalvaardigheid kan - naar keuze van jouw school - de volgende onderdelen bevatten:

  • Een voordracht (spreken);
  • Een discussie (gesprekken, argumentatieve vaardigheden);
  • Een debat (gesprekken, argumentatieve vaardigheden);
  • Een of meer luisteropdrachten bij voordracht, discussie of debat van klasgenoten;
  • Een luistertoets.

We geven je hier het voorbeeld van de eisen voor een debat.

Nederlands Schoolexamen Debat

Twee duo’s krijgen de opdracht een debat voor te bereiden door een stelling te kiezen of te formuleren. Het ene duo is pro de stelling; het andere contra. Het ene duo, de voorstanders, moeten op papier zetten welke verandering zij voorstellen en waarom dat een goed voorstel is. Het andere duo, de tegenstanders, moeten de argumenten pro en contra die zij gevonden hebben opschrijven. Deze documentatie moet voor het debat in een verzorgd dossier, met titelblad, procesverslag en bronvermelding worden ingeleverd, waarna het debat volgens een streng tijdschema gevoerd wordt.

Je wordt individueel beoordeeld op de volgende punten:

  • Kwaliteit eigen bijdrage;
  • Weerlegging tegenargumenten;
  • Overtuigingskracht;
  • Spreektijd: totaal drie minuten;
  • Spreekgemak;
  • Documentatie.
Je moet de boeken die je leest kunnen analyseren
Voor je mondeling eindexamen Nederlands moet je aantal boeken lezen ǀ Unsplash - Tom Hermans

Literatuur Nederlands

Voor het schoolexamen Nederlands literatuur moet je in de klassen 4, 5 (havo en vwo) en 6 (vwo) beargumenteerd verslag doen van je leeservaringen met een aantal door jezelf geselecteerde literaire werken. Havisten moet minimaal acht en vwo’ers twaalf Nederlandse boeken lezen. Vwo’ers moeten van die twaalf boeken minimaal drie werken van voor 1880 lezen.

Naast het lezen van boeken moet je in staat zijn de boeken te analyseren. Je moet kennis hebben van:

  • Literaire begrippen. Literaire begrippen zijn o.a.: themathiek, titelverklaring, motto, motieven, personages, perspectief, vertelsituatie, ruimte, tijd en stijl;
  • De hoofdlijnen van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. De door jou gelezen literaire werken moet je namelijk kunnen plaatsen in historisch perspectief;
  • Het beschrijven van je leeservaringen tot op dat moment in een leesautobiografie. Een leesautobiografie wordt vrijwel altijd chronologisch verteld. Je vertelt je leeservaringen vanaf voordat je naar school tot en met heden;
  • Het maken van een goed leesverslag. In een leesverslag beschrijf je een door jou gelezen roman of verhaal (of verhalenbundel). Dit doe je voor al je gelezen boeken;
  • Het maken van een balansverslag. In een balansverslag beschrijf je hoe jij je als lezer in een bepaalde periode hebt ontwikkeld. Je maakt voor jezelf de balans op.

Het schoolexamen Nederlandse literatuur wordt mondeling afgenomen en duurt circa twintig minuten.

Eindexamen Nederlands: Oriëntatie op Studie en Beroep

In het laatste jaar van je opleiding moet je een profielwerkstuk maken.

Het doel van dit werkstuk is om op de havo en vwo al vaardigheden te ontwikkelen om onderzoek te doen. Onderzoek maakt een belangrijk onderdeel van bijvoorbeeld je vervolgstudie aan het hbo of universiteit. Je rondt die opleidingen af met een zelfgeschreven scriptie. Zeg maar, een profielwerkstuk in het groot. Aan de andere kant kan onderzoek van betekenis zijn in je toekomstige baan.

Dit beknopte stappenplan kan je helpen bij wat er van je verwacht wordt bij de opdracht van het maken van een profielwerkstuk:

  • Welk vak kies je en wie wordt je begeleider?
  • Baken je onderwerp af en formuleer een onderzoeksvraag;
  • Maak een plan van aanpak en noteer dit in je verslag (logboek);
  • Zoek en verzamel informatie over je onderwerp (denk hierbij aan internet, bibliotheek, kranten, enzovoort);
  • De informatie die relevant is verwerken en ordenen (vermeld hierbij de bronnen);
  • Werk je resuktaten uit en begin met het schrijven;
  • Maak je definitieve profielwerkstuk;
  • Bereid je voor op de presentatie van je werkstuk.
Als je niet verder wilt leren bepaal je wat voor beroep je zou willlen kiezen
In het laatste jaar van havo en vwo moet je kijken welke vervolgopleiding je zou willen doen ǀ Unsplash - Eric Masur

Wat Houdt de Opdracht in die je moet Uitvoeren voor je Profielwerkstuk?

In het profielwerkstuk worden de volgende vaardigheden getoetst:

  • Informatievaardigheden (informatie verzamelen en verwerken);
  • Onderzoek- en/of ontwerpvaardigheden;
  • Communicatieve - of presentatievaardigheden.

Je moet informatie verzamelen over de toekomstperspectieven van het door jouw gekozen beroep, dat verband houdt met een van je examenvakken. Je zou daarbij gebruik kunnen maken van de functie-eisen die in advertenties worden gevraagd bij het beroep dat jou interesseert. Die zou je in je verslag kunnen opnemen. Daarnaast moet je minimaal deelnemen aan twee activiteiten. Je kunt kiezen uit:

  • Het bezoeken van een open dag en/0f avond om te komen tot een keuze voor een vervolgopleiding;
  • Een excursie (bijvoorbeeld een bezoek aan een bedrijf of instelling) die in verband staat met de door jouw gewenste opleiding en beroep;
  • Iemand interviewen die de opleiding volgt of heeft gevolgd waar jouw belangstelling naar uit gaat;
  • Het afnemen van een enquête over de vervolgopleiding of over de beroeps- mogelijkheden.

Over bovengenoemde activiteiten moet je een verslag (logboek) van één tot drie pagina’s tekst maken. Tot slot moet je een presentatie houden over je profielwerkstuk, waarbij je wordt beoordeeld op bovengenoemde drie vaardigheden.

Bronnen die je Kunnen Helpen bij Je Voorbereiding op het Examen Nederlands

  • Examenbundel.nl: Allerlei informatie over het centraal examen en schoolexamen Nederlands havo en vwo;
  • Examenoverzicht.nl: Alles wat je moet weten over het vak Nederlands havo en vwo;
  • Cambiumned.nl: Uitleg van begrippen die je moet weten voor je eindexamen Nederlands;
  • Superprof: Een betaalde site waar je bijlesdocenten Nederlands kunt vinden om je te helpen bij het vak Nederlands.
>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1e les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Marianne

Ik vind dat iedereen overal op de wereld recht heeft op onderwijs. Onderwijs geeft je een betere toekomst. Ik heb de mogelijkheid om mijn kennis te delen, zodat ik mensen van arm tot rijk, van jong tot oud misschien een helpende hand kan bieden om hun doel te bereiken. Dat is mijn ambitie!