Bij het Nederlands eindexamen kunnen er verschillende dingen van je gevraagd worden. Uiteraard moet je goed op de hoogte zijn van grammatica, spelling, zaken als drogredenen, maar er is ook een belangrijk onderdeel wat ieder jaar weer terugkomt en waar genoeg studenten de nodig moeite mee hebben.

Dit onderdeel is het herkennen van of schrijven van een betoog, uiteenzetting en/of recensie.

Kortom, je moet weten wat deze verschillende soorten artikelen betekenen, hoe je ze van elkaar kan onderscheiden, uit welke onderdelen deze stukken bestaan en hoe je ze moet schrijven. We gaan je daar in dit artikel meer over vertellen.

Daarnaast hebben we nog een paar tips voor je hoe je je het best kan voorbereiden op het eindexamen Nederlands als er bepaalde zaken zijn waar je consequent tegenaan loopt.

Een ouderwetse typmachine
Jong geleerd, oud gedaan! ǀ Bron: Unsplash
De beste leraren Nederlands (schoolvak) beschikbaar
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kaylee
5
5 (7 reviews)
Kaylee
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hannah
4,8
4,8 (13 reviews)
Hannah
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kate
5
5 (2 reviews)
Kate
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lina
5
5 (7 reviews)
Lina
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Josca
4,9
4,9 (9 reviews)
Josca
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joëlle
5
5 (9 reviews)
Joëlle
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Huib
5
5 (6 reviews)
Huib
39€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Melissa
5
5 (8 reviews)
Melissa
23€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Kaylee
5
5 (7 reviews)
Kaylee
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Eindexamen Nederlands: Zo schrijf je een betoog

Een betoog schrijven is een van de meest voorkomende onderdelen van een eindexamen. Om zoiets te schrijven moet je begrijpen wat het idee achter een betoog is.

Middels een betoog overtuig je iemand van je stelling, van je idee. Daarbij houd je je vast aan een vast stappenplan waarin je schrijft waarom iets wel of niet een goed idee is. Het gaat dus om het overbrengen van je mening door middel van goed gefundeerde argumenten en een heldere structuur. Het kennen van de onderdelen is belangrijk:

  • Titel: je moet een titel hebben die de lading van je betoog dekt, die aangeeft wat je wilt vertellen. Voor het publiek is een titel een manier om te herkennen waar je betoog over gaat, voor jou een houvast om gedurende het schrijfwerk aan vast te houden. Zie het als de deur van restaurant: je wilt er naartoe gelokt worden.
  • Inleiding: als de titel de deur is, dan is de inleiding de ontvangsthal. Hier wil je gelijk geïntroduceerd worden in het onderwerp. Vertel interessante feitjes, een persoonlijke andekote of een grappig verhaal. Daag uit, provoceer, intrigeer, laat je publiek weten waarom dit een onderwerp is dat ertoe doet en zorg ervoor dat ze “doorlezen”.
  • Romp: dit is het onderdeel van het “restaurant” waarbij je gerechten krijgt geserveerd. Deze gerechten zijn je argumenten. Per alinea (de verschillende gangen) serveer je goed onderzochte argumenten, met je sterkste argumenten eerst. Gebruik voorbeelden of illustraties om je argumenten kracht bij te zetten en vat aan het eind van ieder argument samen om via herhaling nog meer kracht aan je argument te geven.
  • Slot: het slotstuk van je betoog is een moment om alles nog even samen te vatten, om een conclusie te geven, en het hele verhaal te eindigen met een mooie uitsmijter!

Je moet dus een aantal dingen goed onthouden als je een betoog schrijft. Zorg ervoor dat je goed werkt aan je onderzoek: je moet je stelling onderbouwen met feiten en je kan geen feiten gebruiken die niet goed onderzocht zijn. Daarnaast is het schrijfwerk zelf uiteraard heel belangrijk, zeker vanwege de structuur die ertoe doet, en daarom kan je voorafgaand aan het uitschrijven een tabel maken waar alle onderdelen instaan, zodat je die structuur kan volgen. Verder is het heel belangrijk later alles nog eens tegen te lezen om er zeker van te zijn dat je geen spelfouten hebt en dat alle zinnen lekker lopen.

Voorbeeldteksten
Genoeg voorbeelden te vinden! ǀ Bron: Unsplash

Eindexamen Nederlands: Zo schrijf je een uiteenzetting

Anders dan een betoog, waarbij het gaat om het overtuigen van je publiek aan de hand van argumenten, is een uiteenzetting een ander soort artikel, waarbij het gaat om het enkel verschaffen van informatie over een onderwerp aan de hand van feiten. Puur objectief dus.

Het is dus heel belangrijk dat je wegblijft van het geven van je eigen mening. Hier kan je op afgerekend worden bij je Nederlands eindexamen! Zorg dus dat je goed weet waar een uiteenzetting uit bestaat en hoe je deze schrijft.

Een uiteenzetting moet in ieder geval uit de volgende onderdelen bestaan.

  • Een inleiding, waarin je je onderwerp introduceert en aangeeft wat je in de rest van de uiteenzetting gaat vertellen. Een korte samenvatting of aanleiding voor het schrijven van de uiteenzetting kan je hier ook bij geven, zolang je geen mening geeft.
  • Een middenstuk, waar je aan de hand van een zelf te kiezen structuur inzicht geeft in je onderwerp. Het kiezen van die structuur hangt af van je onderwerp: sommige onderwerpen lenen zich goed voor een structuur waarbij je aan de hand van subcategorieën verder in gaat op je onderwerp, andere onderwerpen kunnen goed ontleed worden met bijvoorbeeld een vraag-antwoord-structuur. Zorg ervoor dat de feiten die je hierbij gebruikt kloppen! Een objectieve uiteenzetting moet immers wel correct zijn.
  • Slot: aan het einde van je uiteenzetting kan je een samenvatting geven van wat je eerder hebt genoemd of verder verwijzen naar andere interessante nieuwsbronnen.

Hoe ga je te werk bij het schrijven van een uiteenzetting? Zeker omdat er vandaag de dag bakken informatie beschikbaar is, kan het lastig zijn om te beslissen of je alle informatie ook daadwerkelijk gaat gebruiken. Als je de volgende werkstructuur volgt, moet het goedkomen!

  1. Uiteraard moet je eerst een onderwerp bedenken waar je zelf enthousiast van wordt. Je eigen passie moet je kunnen inzetten om een mooie uiteenzetting te kunnen schrijven en om het publiek te inspireren.
  2. Bekijk wat je zowel online als offline kan vinden over dit onderwerp. Hoewel je zal denken dat je aan Google genoeg hebt, heeft je lokale bibliotheek soms ook hele waardevolle informatie te vinden. Lees en verzamel alles, zo word je een expert.
  3. Op basis van de structuur van je uiteenzetting kan je informatie gaan filteren. Wat heb je nodig, wat niet? Hoe sterker je structuur en hoe beter je je informatie gefilterd hebt op relevantie en betrouwbaarheid, hoe beter je uiteenzetting uiteindelijk zal worden.
  4. Bij het schrijven hoef je niet continu te letten op het aantal woorden, zolang je maar je vooraf gekozen structuur aanhoudt. Het is wel belangrijk af en toe pauzes te nemen om te zorgen dat je met een fris hoofd en goede energie aan de gang blijft.
  5. Bij deze laatste stap herlees je je stuk en kort je alle overbodige zinnen, woorden en informatie in. Gebruik alleen datgene wat je echt nodig hebt, het zal de kracht van je verhaal ten goede komen.
Een student Nederlands
Zoek een stille ruimte om je te concentreren ǀ Bron: Unsplash

Eindexamen Nederlands: Zo schrijf je een recensie

Het kan zeker voorkomen dat je op je eindexamen wordt gevraagd een recensie te schrijven. Je kan alles recenseren: een boek of een film, maar ook een stad, een land, een concert, een festival, een restaurant, een smartphone, een gerecht, enzovoorts.

In een recensie draait het dus ten zeerste om jouw mening, zolang deze maar goed onderbouwd is op basis van argumenten, feiten en de persoonlijke ervaring met het product, dienst of de plek. Schreeuwen dat iets “fantastisch” was of “verschrikkelijk” heeft in een recensie weinig waarde als je niet beargumenteerd. De stijl van een recensie mag wel minder formeel zijn, dus stijltechnisch heb je meer vrijheid en kan je er op een originele manier ingaan. Dit betekent ook dat je structuur kan verschillen.

Er zijn wel een aantal onderdelen waar je recensie sowieso uit moet bestaan en een aantal dingen waar je altijd aan moet denken bij het schrijven van een recensie.

Uiteraard moet je allereerst je je onderwerp introduceren. Wat heb je gerecenseerd, en waarom? Je kan ook zeker alvast door laten schemeren wat je ervan vond, en waarom jij de geschikte persoon bent om hier een recensie over te schrijven. Vervolgens schrijf je wat achtergrondinformatie over je onderwerp: geschiedenis, heden, toekomst, de achtergrond van jouw bezoek of gebruik, zodat een lezer meer over je onderwerp weet. Bij een boek of film is dit belangrijk, maar als je over een bezoek aan een stad schrijft, en het regende die dag, is het belangrijk dat lezers dat weten aangezien het invloed heeft op de uitkomst van de recensie zelf.

Vervolgens begin je aan een gebalanceerde beoordeling. Nogmaals, het gaat erom dat je je mening goed onderbouwt en argumenten gebruikt die houtsnijden. Overigens hoeft niet alles kritisch te zijn, je mag ook positieve punten noemen, of andersom hoeft niet alles positiviteit te zijn! Sluit af met een samenvatting en een conclusie, wellicht verpakt in een advies aan de lezer.

Student schrijft recensie
Met de hand schrijven kan beter zijn ǀ Bron: Unsplash

Of je nou een betoog, uiteenzetting of recensie schrijft, je moet je in foutloos Nederlands kunnen schrijven, grammatica- en stijlregels goed begrijpen en weten hoe je gedegen onderzoek doet. Dit zijn dingen waar je hard op moet oefenen en waar je soms wat hulp bij kunt gebruiken. Daarom is het een aanrader een expert in de arm te nemen als je er niet uitkomt.

Bij Superprof hebben zich tientallen docenten Nederlands aangesloten die weten hoe je je het best kan voorbereiden op het eindexamen Nederlands en alle punten van verbetering op basis van een persoonlijk leerplan met je kunnen doornemen. Wat je budget, situatie of voorkeur ook is, of je nu online of offline les zoekt, je vindt een goede privéleraar Nederlands op Superprof.

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1ste les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Boris

Schrijver, vertaler en journalist, woonachtig in Chili. Houdt van reizen, nieuwe culturen ontdekken en wetenschap. Werkzaam voor Superprof sinds 2017.