Gedurende de geschiedenis van de ecologie als discipline heeft het vak verschillende namen gehad die allen correct zijn: bio-ecologie, bionomica, en milieubiologie. Het kan soms moeilijk zijn om de vele disciplines in de biologie die te maken hebben met levende organismen te onderscheiden. De beschrijving van de ecologie is echter vrij eenvoudig.

Ecologie heeft niet alleen te maken met het afbakenen van de structuren en functies van levende dingen maar ook met hun leefomgeving. Dat houdt in dat ecologen dus gevonden kunnen worden op allerlei terreinen zoals die van de duurzame landbouw, het herstellen van natuurlijke woonomgevingen en het omgaan met microbieel onderzoek, dus feitelijk met van alles binnen de wereld van de natuur.

Wat is mariene biologie?

donker bos met varens
Observationele wetenschappen zijn al sinds de geboorte van onze samenleving aanwezig | bron: Piqsels
De beste leraren Biologie beschikbaar
Thivija
4,9
4,9 (12 reviews)
Thivija
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jordan
4,9
4,9 (14 reviews)
Jordan
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Mick
5
5 (9 reviews)
Mick
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Myrthe
5
5 (8 reviews)
Myrthe
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lisa
4,8
4,8 (5 reviews)
Lisa
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Michelle
Michelle
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Madeleine
Madeleine
13€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Nadine
5
5 (7 reviews)
Nadine
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (12 reviews)
Thivija
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jordan
4,9
4,9 (14 reviews)
Jordan
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Mick
5
5 (9 reviews)
Mick
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Myrthe
5
5 (8 reviews)
Myrthe
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Lisa
4,8
4,8 (5 reviews)
Lisa
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Michelle
Michelle
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Madeleine
Madeleine
13€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Nadine
5
5 (7 reviews)
Nadine
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Wat is Ecologie?

Het kan best zijn dat als je al ecologie studeert op Bachelors of Masters niveau je al je eigen definitie hebt van wat ecologie precies is en wat voor sociale en politieke effecten de discipline inhoudt. Desondanks is het belangrijk om altijd de geschiedenis van de interactie van deze specifieke discipline met de ander takken van biologisch onderzoek in ogenschouw te nemen.

De evolutie van de discipline van de ecologie begint met een groeiende interesse in zowel de biodiversiteit als het concept van begrip van het organisme in zijn leefomgeving of ecosysteem. Het doorgronden van alles van dierlijke en biotische organismen tot de duurzaamheid van een natuurlijke grondstof zijn centrale thema's en onderwerpen binnen het veld van de ecologie.

Hoe kies je eigenlijk een biologie studie?

Alhoewel de geschiedenis van deze discipline terugvoert tot oude tijden is het concept van het modelleren van een ecologisch systeem of een milieu-effect relatief nieuw. Het is zeer belangrijk geworden in zowel het begrijpen als het verbeteren van milieu-omstandigheden.

De term ecologie komt van het Griekse woord "oikos,” hetgeen vertaald huis of huishouden betekent. Hiermee wordt een flinke wijziging aangegeven in de termen van de consequenties van de ecologie. In het verleden waren mensen van de ecologie afhankelijk om te kunnen overleven. De verhouding tussen organismen en hun omgeving, al dan niet levend, vormde de basis om oogstencycli, seizoenswisselingen en het gebruik van eenvoudige medicamenten te begrijpen.

Door deze activiteiten eeuwen later in de 19e eeuw een woord toe te kennen dat verwant is met het woord huis betekende dat men ging beseffen dat ecologie hecht verbonden is met menselijk gedrag en het leven. Dat betekende dat ecologie zelfs staatshuishoudens kan bepalen en dat het verbonden is met zaken zoals een energiebegroting en inspanningen ten behoeve van wildbeheer.

Daarom is ecologie als discipline ook nauw verwant aan overheidsinstanties. De bepaling en het onderhoud van parken, meren en stedelijke gebieden is vaak een rechtstreekse verantwoordelijkheid van overheden en de provincie waarin ze zich bevinden.

Ben je geïnteresseerd om meer te weten van deze vormen van biologische wetenschap of heb je al besloten dat je ecologie wilt studeren, lees dan verder!

Of wil je eerst wat algemene tips over biologie studie lezen?

Milieuwetenschappen

Zoals we al eerder zeiden kan ecologie evenals veel andere studiegebieden die deel uitmaken van de biologie allerlei vormen aannemen vanwege zijn interdisciplinaire natuur. Dat betekent dat er veel verschillende studiegebieden zijn waar je van tijd tot tijd je op zult focusseren.

Alhoewel er veel verschillende benaderingen zijn wat het studeren van ecologie betreft kan het heel nuttig zijn om te beginnen door de verschillende takken van de ecologie te definiëren.

hand houdt klomp aarde met plantje
Ecologie heeft allerlei raakvlakken met het leven van mens, dier en plant. | bron: wichan yodsawai op Pixabay

Ecologie dringt binnen in veel verschillende studiegebieden, of dat nu genetica en cel-ontwikkeling is of de evolutionaire aspecten van de wetenschap. We geven hier een paar voorbeelden en wat definities om je op weg te helpen.

Ecologie en Evolutie

Een van de belangrijkste momenten in de geschiedenis van de ecologie was de ontwikkeling van de evolutietheorie. We kunnen de aanvang van deze theorie herleiden naar het werk van Charles Darwin in de 19e eeuw waarin hij stelt dat organismen worden geboren door een proces, evolutie genaamd.

Deze definitie bevatte het concept van de natuurlijke selectie, het proces waarbij organismen met nuttige kenmerken vaker overleven dan wanneer deze kenmerken niet aanwezig zijn. Hierdoor worden deze kenmerken aan hun nazaten doorgegeven.

Deze theorie werd vanzelfsprekend graag opgepakt door veel andere professionals in terreinen zoals de botanica waarin de relatie van planten en hun omgeving van groot belang is. Het was echter de ecologie waarin de grootste vooruitgang werd waargenomen. De studie van de evolutie van soorten en omgevingen is nu door vooruitgang in de technologie verbeterd.

Bevolkingsecologie

Dit studieterrein heeft te maken met het begrijpen van de processen en gebeurtenissen die wijzigingen in de bevolking van dieren en planten beïnvloeden. Al lijkt dit verwijderd te zijn van het alledaagse leven en studie, toch ervaar je dit en leer je voortdurend erover. De stad waar je in leeft heeft veel verbindingen met dierenpopulaties die het bewonen of eens bewoond hebben.

Het is ook niet beperkt tot dieren. Planten vormen ook een belangrijk deel van de bevolkingsecologie. Geografen houden bijvoorbeeld vaak rekening met plantensoorten wanneer ze bepaalde territoria identificeren. Allerlei factoren zoals vervuiling, stadsontwikkeling, genetische mutatie, andere organische processen en menselijke activiteiten kunnen van invloed zijn.

Het hoeft niet gezegd te worden dat deze discipline de laatste jaren meer en meer aandacht krijgt door de klimaatverandering. Door de bevolkingsecologie van ecosystemen te onderzoeken kunnen we namelijk wetenschappelijk bewijs leveren dat het klimaat de laatste decennia een enorme wijziging doormaakt.

stapel reageerbuizen
Micro-organismen en hun rol in de ecologie begrijpen is van vitaal belang voor de geneeskunde | bron: Pexels

Gemeenschapsecologie

Deze tak van de ecologie gaat vaak hand in hand met bevolkingsecologie. Dat komt vanwege het aandachtsveld dat te maken heeft met het bestuderen van de functie en de organisatie van plant- en diersoorten in specifieke geografische leefgebieden. Een biologische leefgebied wordt gedefinieerd als te zijn voortgekomen uit de interactie van het ene soort met het andere.

Je zult binnen dit terrein vaak te maken hebben met gereedschappen als trofische pyramides en grafische weergaven van energiestromen. Enkele algemene voorbeelden die je wellicht in je ecologie studie zult tegenkomen zijn weergaven van fotosynthese en voedselketens.

Dit studieterrein is van groot belang voor werk in de natuurbescherming.

Bevolkingsdynamiek

De dynamiek van een bevolking is hecht verbonden met bevolkingsecologie. Maar deze specifieke term heeft te maken met het precieze aantal individuen binnen een populatie en hoe dat getal in de tijd verandert. 

Je zult dit onderwerp waarschijnlijk in hogere studieniveaus van de biologie en de ecologie tegenkomen. Het is een dynamisch terrein en het voegt de kracht van biologische en wiskundige principes samen.

Grafische weergaven van een bevolking zijn van groot belang in dit terrein. Misschien ken je al verschillende theorieën en grafieken over bevolkingsgroei van de mens. De meest in het oog lopende voorbeeld wordt gegeven door volkstellingen die door nationale en internationale instanties worden verstrekt.

Wil je meer weten over microbiologie?

Milieuwetenschappen

Alhoewel het vaak als heel acceptabel wordt gezien wanneer ecologie en milieuwetenschappen als als uitwisselbare begrippen worden beschouwd is het toch belangrijk op te merken dat milieuwetenschappen als op zichzelf staand kan worden gezien. Dit terrein werkt vaak samen met andere die te maken hebben met de studie van dieren of planten.

Daarnaast vormt deze tak van de ecologie een interdisciplinair studienetwerk met ecologie, chemie, fysica, geologie en techniek. Het moet niet worden verward met milieustudies en met de relaties die uitsluitend de mens met zijn omgeving heeft.

Milieuwetenschappen gaat dieper in op kwantitatieve aspecten. Het kan van belang voor je zijn als je graag de van de ecologie wil leren maar ook interesse hebt voor de studieterreinen van de economie en de wiskunde.

Natuurbeschermingsbiologie

Dank zij veel wereldleiders mocht deze discipline in de nieuwsmedia een steeds grotere mate van populariteit genieten. Het hoofddoel van natuurbeschermingsbiologie is om een multidisciplinaire aanpak te gebruiken om de opkomst en de ondergang van biologische diversiteit aan te spreken. De mensheid staat in de nabije toekomst namelijk voor een grote uitdaging om de biologische diversiteit wereldwijd te waarborgen.

Het wordt vaak gezien als een "missie-gedreven crisisdiscipline", hetgeen inhoudt dat deze wetenschappers vaak theoretische informatie zullen benutten en proberen om het toe te passen op kwesties zoals overbevissing, verlies en versnippering van leefgebieden. Voor deze discipline is een uitgebreide kennis van ecosystemen en leefgebieden vereist naast de vaardigheid om ze te kunnen kwantificeren. Het is dus belangrijk om zowel de ecologie als complexe analyse in de wiskunde en tevens economische principes te begrijpen.

Lees hier wat meer over de moleculaire biologie

oranje bloem
Ecologie heeft een enorme verscheidenheid van beroepen tevoorschijn geroepen | bron: Piqsels

De Beste Plekken om Ecologie te Studeren

Afhankelijk van de specialisatie waarin je betrokken wilt worden en het studieniveau zijn er in Nederland een aantal studieopties. We geven hier enkele bekende plaatsen aan:

  • Universiteit van Groningen: tijdens een tweejarige Master studie Ecology and Evolution krijg je inzicht in het levende organisme in samenhang met zijn leefomgeving. Het programma heeft twee onderzoekspaden:
    • Evolutionary Biology, sterk onderzoeks-georiënteerd en ontwikkeld als een optimale voorbereiding voor een vervolgstudie naar een Ph.D. en een carrière in academische onderzoek
    • Ecology & Conservation: bedoeld om een nieuwe generatie van ecologen op te leiden zodat ze bij kunnen dragen om wereldwijde ecologische problemen als wetenschapper en vakman te begrijpen en op te lossen.
  • Universiteit van Leiden / TU Delft: de tweejarige Masters opleiding Industrial Ecology biedt de gelegenheid om je expertise te vergroten en te werken aan de grootse uitdaging van het bereiken van wereldwijde welvaart binnen de grenzen die onze planeet stelt.
  • Vrije Universiteit Amsterdam: tijdens deze tweejarige opleiding bestudeer je hoe de natuur functioneert, zowel als doel op zichzelf en ook om gereedschappen te ontwikkelen om de problemen veroorzaakt door vervuiling, verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering te kunnen voorspellen en tegengaan. Er zijn verschillende programma's:
    • Ecology and Evolution
    • Environmental Chemistry and Toxicology
    • Limnology and Oceanography (UvA)

Lees meer over botanica

Carrières in Milieuwetenschappen

Banen in de ecologie zijn zowel gevarieerd als veelvuldig door de interactie met veel andere disciplines. Als je erin geïnteresseerd bent om in ecologische terreinen een wetenschapper te worden en wilt zoeken naar dynamische en veelomvattende oplossingen voor de meest nijpende zorgen van onze tijd dan is dit misschien wel voor jou het juiste arbeidsterrein.

Terwijl biologen vaak in omgevingen die raakvlakken hebben met laboratoriumwerk werken nemen ecologen vaak deel in onderzoek in de buitenlucht, zowel op een moleculaire als het grotere organische schaal.

Salariëring in dit terrein zal afhangen van de specialisatie die je wilt oppakken. Milieuwetenschappers verdienen wat minder dan hydrologen. Hieronder zijn een paar carrière keuzes:

  • Milieu: schone lucht en zuiver drinkwater worden steeds belangrijker. Iedereen wil leven in een leefomgeving die geen negatieve impact heeft op hun gezondheid of de gezondheid van de planeet. In de milieusector werk je aan een duurzame manier van leven, in harmonie met het milieu. Je leert problemen op te lossen en te voorkomen. Deze oplossingen kan je niet alleen op technisch vlak bieden, maar ook via het beleid. Er zijn allerhande vakken waar je je kan specialiseren.
  • Natuurbescherming: Europa heeft een lange geschiedenis van ontwikkeling en daarbij is over de jaren veel natuur verloren gegaan. Om de resterende natuur te behouden, te versterken en zo de omgeving nog enigszins groen te houden, kan je voor natuurbescherming kiezen. Hier draait het om het behouden en stimuleren van de ecosystemen die op een bepaalde plaats voorkomen en duidelijke beperkingen te stellen over de activiteiten die in en rond dit gebied mogen uitgevoerd worden.
  • Dierhouderij: met deze keuze kan je twee kanten uit. Of je kiest voor veehouderij of voor diermanagement. Veehouderij is vanzelfsprekend de economisch meest interessante en technische keuze, terwijl diermanagement zich meer richt op het welzijn van dieren en mens-dierrelaties. Hierbij gaat het vooral over dieren die niet in de voedselketen voorkomen: recreatiedieren, sportdieren, proefdieren, dierentuindieren, kinderboerderijen, zorgdieren en wilde dieren. Er wordt veel aandacht besteed aan de ethiek, het beleid en welzijn. Het verschil tussen de twee vakken is natuurlijk nogal groot: bij het ene werken de dieren voor jou en bij de andere werk jij voor de dieren.
  • Visserij: een groot thema voor de toekomst, daar veel plaatsen in de wereld tegenwoordig overbevist worden. Voor ongeveer 3 miljard mensen ter wereld is de hoofdbron van proteïne afkomstig uit de zee. Je kan kiezen voor beleidsvorming, onderzoek of voor technische disciplines in de visserij.
  • Bosbouw: een vak dat zeer erg op de praktijk is gericht. Hier draait het om het beleid, gebruik en beheer van bossen. Niet alleen zijn bossen ecologische zeer belangrijke entiteiten, maar worden ze ook frequent aangedaan als recreatieve zones. Je houdt je dus niet enkel bezig met het beheer van de flora en fauna in de bossen, maar ook met de mensen die het bos gebruiken.
  • Tuin- en landschapsarchitectuur: een vak dat zich richt op het reeds gecultiveerde land. Hierbij sta je niet alleen in voor het ontwerp en de omgevingsaanleg van tuinen en parken, maar tevens voor industriezones, woonwijken of stadspleinen. Deze discipline richt zich vooral op gebieden die intensief gebruikt worden door de mens en die daar dus de infrastructuur voor nodig hebben. Het is ook mogelijk dat je instaat voor de 'vergroening' van bepaalde gebieden die in het verleden te sterk ontwikkeld zijn geworden.
  • Kust- en zeemanagement: het beheer van grote kustprojecten is een grote verantwoordelijkheid, vooral in landen als Nederland, waar de zee en het water een onderdeel is van het dagelijkse leven. Maar dat maakt het des te interessanter. Dijkenbouw, visserij, scheepvaart, gaswinning, recreatie, enzovoort. Dit zijn allemaal disciplines die samenkomen op zee. Het is aan jou om dit alles in goede banen te leiden.
  • Land- en watermanagement: in tegenstelling tot kust- en zeemanagement gaat het hier om de inlandse wateren. Ook dit is in Nederland uiterst belangrijk, dankzij de vele kanalen, rivieren, meren en grachten. We hebben het bijvoorbeeld over afwatering, irrigatie, grondwater, dijken, polders en alles dat voorkomt waar land en water hand in hand gaan.
  • Akkerbouw: het is maar al te gemakkelijk om tegenwoordig iemand een 'boer' te noemen. De landbouw van vandaag is echter veel verder geëvolueerd. Boeren zijn nu CEO's van grote bedrijven die high-tech apparatuur gebruiken en goederen in grote hoeveelheden exporteren. Je kan je richten op de sierteelt, groenten- en fruitteelt of akkerbouw. Het draait hier allemaal om efficiënte productiemethoden, ziektebestrijding, handel en duurzaamheid.
  • Plattelandsvernieuwing: hier staat de (her)inrichting van het landelijk gebied en wonen, werken en recreëren centraal. Het gaat niet over het ontwerpen van een landschap, maar over het nagaan of inrichtingsplannen voldoen aan bedrijfskundige, milieu- en beheerscriteria. Het uiteindelijke doel is advies geven op basis van alle zaken die een rol spelen bij de verandering van het landschap. Je moet aldus goed kunnen communiceren en kennis hebben van vele disciplines zoals bedrijfskunde, landbouw, natuurbeheer, planologie en stedelijke ontwikkeling.
  • Biologie: last but not least is de studie die alle processen van de natuurlijke wereld bestudeert. Hoe zitten planten, dieren en mensen in mekaar? Hoe zorgen deze processen ervoor dat biologische entiteiten functioneren? Biologie bestudeert alles, van de kleinste onderdelen zoals de werking van cellen tot de werking van complete ecosystemen. Het vakgebied is dus heel erg breed en divers. Met deze studie kan je meewerken aan bijvoorbeeld ziektebestrijding, het behoud van met uitsterven bedreigde diersoorten,  het aanpakken van het wereldvoedselprobleem, en nog veel meer andere relevante wereldproblemen.

Deze lijst bevat nog lang niet alle disciplines waarvoor je kan kiezen! De studie van ecologie biedt zodanig veel uitwegen en opportuniteiten dat je eerst goed onderzoek moet uitvoeren om zo te weten te komen wat je nu zelf precies wil doen.

Het hoeft dus niet gezegd te worden dat het een heel erg relevante en interessante studie is die een grote verantwoordelijkheid en uitdaging met zich meedraagt. We wensen je alvast veel succes!

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1ste les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Klaas

Techneut met een onderwijsachtergrond. Graag en vaak op zoek naar manieren om zowel jongeren als ouderen in staat te stellen om beter te leren. Vertaler voor Superprof sinds het begin!