Gedurende de geschiedenis van de ecologie als discipline heeft het vak verschillende namen gehad die allen corrrect zijn: bio-ecologie, bionomica, en milieubiologie. Het kan soms moeilijk zijn om de vele disciplines in de biologie die te maken hebben met levende organismen te onderscheiden. De beschrijving van de ecologie is echter vrij eenvoudig.

Ecologie heeft niet alleen te maken met het afbakenen van de structuren en functies van levende dingen maar ook met hun leefomgeving. Dat houdt in dat ecologen dus gevonden kunnen worden op allerlei terreinen zoals die van de duurzame landbouw, het herstellen van natuurlijke woonomgevingen en het omgaan met microbieel onderzoek, dus feitelijk met van alles binnen de wereld van de natuur.

Wat is mariene biologie?

donker bos met varens
Observationele wetenschappen zijn al sinds de geboorte van onze samenleving aanwezig | bron: Piqsels

Wat is Ecology?

Het kan best zijn dat als je al ecologie studeert op Bachelors of Masters niveau je al je eigen definitie hebt van wat ecologie precies is en wat voor sociale en politieke effecten de discipline inhoudt. Desondanks is het belangrijk om altijd de geschiedenis van de interactie van deze specifieke discipline met de ander takken van biologisch onderzoek in ogenschouw te nemen.

De evolutie van de discipline van de ecologie begint met een groeiende interesse in zowel de biodiversiteit als het concept van begrip van het organisme in zijn leefomgeving of ecosysteem. Het doorgronden van alles van dierlijke en biotische organismen tot de duurzaamheid van een natuurlijke grondstof zijn centrale thema's en onderwerpen binnen het veld van de ecologie.

Hoe kies je eigenlijk een biologie studie?

Alhoewel de geschiedenis van deze discipline terugvoert tot oude tijden is het concept van het modelleren van een ecologisch systeem of een milieu-effect relatief nieuw. Het is zeer belangrijk geworden in zowel het begrijpen als het verbeteren van milieu-omstandigheden.

De term ecologie komt van het Griekse woord "oikos,” hetgeen vertaald huis of huishouden betekent. Hiermee wordt een flinke wijziging aangegeven in de termen van de consequenties van de ecologie. In het verleden waren mensen van de ecologie afhankelijk om te kunnen overleven. De verhouding tussen organismen en hun omgeving, al dan niet levend, vormde de basis om oogstencycli, seizoenswisselingen en het gebruik van eenvoudige medicamenten te begrijpen.

Door deze activiteiten eeuwen later in de 19e eeuw een woord toe te kennen dat verwant is met het woord huis betekende dat men ging beseffen dat ecologie hecht verbonden is met menselijk gedrag en het leven. Dat betekende dat ecologie zelfs staatshuishoudens kan bepalen en dat het verbonden is met zaken zoals een energiebegroting en inspanningen ten behoeve van wildbeheer.

Daarom is ecologie als discipline ook nauw verwant aan overheidsinstanties. De bepaling en het onderhoud van parken, meren en stedelijke gebieden is vaak een rechtstreekse verantwoordelijkheid van overheden en de provincie waarin ze zich bevinden.

Ben je geïnteresseerd om meer te weten van deze vormen van biologische wetenschap of heb je al besloten dat je ecologie wilt studeren, lees dan verder!

Of wil je eerst wat algemene tips over biologie studie lezen?

Milieuwetenschappen

Zoals we al eerder zeiden kan ecologie evenals veel andere studiegebieden die deel uitmaken van de biologie allerlei vormen aannemen vanwege zijn interdisciplinaire natuur. Dat betekent dat er veel verschillende studiegebieden zijn waar je van tijd tot tijd je op zult focusseren.

Alhoewel er veel verschillende benaderingen zijn wat het studeren van ecologie betreft kan het heel nuttig zijn om te beginnen door de verschillende takken van de ecologie te definiëren.

hand houdt klomp aarde met plantje
Ecologie heeft allerlei raakvlakken met het leven van mens, dier en plant. | bron: wichan yodsawai op Pixabay

Ecologie dringt binnen in veel verschillende studiegebieden, of dat nu genetica en cel-ontwikkeling is of de evolutionaire aspecten van de wetenschap. We geven hier een paar voorbeelden en wat definities om je op weg te helpen.

Ecologie en Evolutie

Een van de belangrijkste momenten in de geschiedenis van de ecologie was de ontwikkeling van de evolutietheorie. We kunnen de aanvang van deze theorie herleiden naar het werk van Charles Darwin in de 19e eeuw waarin hij stelt dat organismen worden geboren door een proces, evolutie genaamd.

Deze definitie bevatte het concept van de natuurlijke selectie, het proces waarbij organismen met nuttige kenmerken vaker overleven dan wanneer deze kenmerken niet aanwezig zijn. Hierdoor worden deze kenmerken aan hun nazaten doorgegeven.

Deze theorie werd vanzelfsprekend graag opgepakt door veel andere professionals in terreinen zoals de botanica waarin de relatie van planten en hun omgeving van groot belang is. Het was echter de ecologie waarin de grootste vooruitgang werd waargenomen. De studie van de evolutie van soorten en omgevingen is nu door vooruitgang in de technologie verbeterd.

Bevolkingsecologie

Dit studieterrein heeft te maken met het begrijpen van de processen en gebeurtenissen die wijzigingen in de bevolking van dieren en planten beïnvloeden. Al lijkt dit verwijderd te zijn van het alledaagse leven en studie, toch ervaar je dit en leer je voortdurend erover. De stad waar je in leeft heeft veel verbindingen met dierenpopulaties die het bewonen of eens bewoond hebben.

Het is ook niet beperkt tot dieren. Planten vormen ook een belangrijk deel van de bevolkingsecologie. Geografen houden bijvoorbeeld vaak rekening met plantensoorten wanneer ze bepaalde territoria identificeren. Allerlei factoren zoals vervuiling, stadsontwikkeling, genetische mutatie, andere organische processen en menselijke activiteiten kunnen van invloed zijn.

stapel reageerbuizen
Micro-organismen en hun rol in de ecologie begrijpen is van vitaal belang voor de geneeskunde | bron: Pexels

Gemeenschapsecologie

Deze tak van de ecologie gaat vaak hand in hand met bevolkingsecologie. Dat komt vanwege het aandachtsveld dat te maken heeft met het bestuderen van de functie en de organisatie van plant en diersoorten in specifieke geografische leefgebieden. Een biologische leefgebied wordt gedefinieerd als te zijn voortgekomen uit de interactie van het ene soort met het andere.

Je zult binnen dit terrein vaak te maken hebben met gereedschappen als trofische pyramides en grafische weergaven van energiestromen. Enkele algemene voorbeelden die je wellicht in je ecologie studie zult tegenkomen zijn weergaven van fotosynthese en voedselketens.

Dit studieterrein is van groot belang voor werk in de natuurbescherming.

Bevolkingsdynamiek

De dynamiek van een bevolking is hecht verbonden met bevolkingsecologie. Maar deze specifieke term heeft te maken met het precieze aantal individuen binnen een populatie en hoe dat getal in de tijd verandert.

Je zult dit onderwerp waarschijnlijk in hogere studieniveaus van de biologie en de ecologie tegenkomen. Het is een dynamisch terrein en het voegt de kracht van biologische en wiskundige principes samen.

Grafische weergaven van een bevolking zijn van groot belang in dit terrein. Misschien ken je al verschillende theorieën en grafieken over bevolkingsgroei van de mens. De meest in het oog lopende voorbeeld wordt gegeven door volkstellingen die door nationale en internationale instanties worden verstrekt.

Wil je meer weten over microbiologie?

Milieuwetenschappen

Alhoewel het vaak als heel acceptabel wordt gezien wanneer ecologie en milieuwetenschappen als als uitwisselbare begrippen worden beschouwd is het toch belangrijk op te merken dat milieuwetenschappen als op zichzelf staand kan worden gezien. Dit terrein werkt vaak samen met andere die te maken hebben met de studie van dieren of planten.

Daarnaast vormt deze tak van de ecologie een interdisciplinair studienetwerk met ecologie, chemie, fysica, geologie en techniek. Het moet niet worden verward met milieustudies en met de relaties die uitsluitend de mens met zijn omgeving heeft.

Milieuwetenschappen gaat dieper in op kwantitatieve aspecten. Het kan van belang voor je zijn als je graag de van de ecologie wil leren maar ook interesse hebt voor de studieterreinen van de economie en de wiskunde.

Natuurbeschermingsbiologie

Dank zij veel wereldleiders mocht deze discipline in de nieuwsmedia een steeds grotere mate van populariteit genieten. Het hoofddoel van natuurbeschermingsbiologie is om een multidisciplinaire aanpak te gebruiken om de opkomst en de ondergang van biologische diversiteit aan te spreken.

Het wordt vaak gezien als een "missie-gedreven crisisdiscipline", hetgeen inhoudt dat deze wetenschappers vaak theoretische informatie zullen benutten en proberen om het toe te passen op kwesties zoals overbevissing, verlies en versnippering van leefgebieden. Voor deze discipline is een uitgebreide kennis van ecosystemen en leefgebieden vereist naast de vaardigheid om ze te kunnen kwantificeren. Het is dus belangrijk om zowel de ecologie als complexe analyse in de wiskunde en tevens economische principes te begrijpen.

Lees hier wat meer over de moleculaire biologie

oranje bloem
Ecologie heeft een enorme verscheidenheid van beroepen tevoorschijn geroepen | bron: Piqsels

De Beste Plekken om Ecologie te Studeren

Afhankelijk van de specialisatie waarin je betrokken wilt worden en het studieniveau zijn er in Nederland een aantal studieopties. We geven hier enkele bekende plaatsen aan:

  • Universiteit van Groningen: tijdens een tweejarige Masters studie Ecology and Evolution krijg je inzicht in het levende organisme in samenhang met zijn leefomgeving. Het programma heeft twee onderzoekspaden:
    • Evolutionary Biology, sterk onderzoeks-georiënteerd en ontwikkeld als een optimale voorbereiding voor een vervolgstudie naar een Ph.D. en een carrière in academische onderzoek
    • Ecology & Conservation: bedoeld om een nieuwe generatie van ecologen op te leiden zodat ze bij kunnen dragen om wereldwijde ecologische problemen als wetenschapper en vakman te begrijpen en op te lossen.
  • Universiteit van Leiden / TU Delft: de tweejarige Masters opleiding Industrial Ecology biedt de gelegenheid om je expertise te vergroten en te werken aan de grootse uitdaging van het bereiken van wereldwijde welvaart binnen de grenzen die onze planeet stelt.
  • Vrije Universiteit Amsterdam: tijdens deze tweejarige opleiding bestudeer je hoe de natuur functioneert, zowel als doel op zichzelf en ook om gereedschappen te ontwikkelen om de problemen veroorzaakt door vervuiling, verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering te kunnen voorspellen en tegengaan. Er zijn verschillende programma's:
    • Ecology and Evolution
    • Environmental Chemistry and Toxicology
    • Limnology and Oceanography (UvA)

Lees meer over botanica

Carrières in Milieuwetenschappen

Banen in de ecologie zijn zowel gevarieerd als veelvuldig door de interactie met veel andere disciplines. Als je erin geïnteresseerd bent om in ecologische terreinen een wetenschapper te worden en wilt zoeken naar dynamische en veelomvattende oplossingen voor de meest nijpende zorgen van onze tijd dan is dit misschien wel voor jou het juiste arbeidsterrein.

Terwijl biologen vaak in omgevingen die raakvlakken hebben met laboratoriumwerk werken nemen ecologen vaak deel in onderzoek in de buitenlucht, zowel op een moleculaire als het grotere organische schaal.

Salariëring in dit terrein zal afhangen van de specialisatie die je wilt oppakken. Milieuwetenschappers verdienen wat minder dan hydrologen. Hieronder zijn een paar carrière keuzes:

  • milieu
  • natuurbescherming
  • visserij
  • bio-geografie
  • ecosysteem diensten
  • bosbouw
Heb je een leraar Biologie nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5, 1 votes
Loading...

Klaas

Techneut met een onderwijsachtergrond. Graag en vaak op zoek naar manieren om zowel jongeren als ouderen in staat te stellen om beter te leren. Vertaler voor Superprof sinds het begin!