Iedereen die vroeger aardrijkskunde heeft gevolgd heeft gehoord dat meer dan 70 procent van het oppervlak van de aarde is bedekt met water. We maken er graag gebruik van: we zwemmen in zee in de zomer, maken cruises en gebruiken de zee voor transport en energie.

Maar hoeveel weten we eigenlijk van de oceanen en zeeën? Tuurlijk, er zijn talloze natuurdocumentaires met spectaculaire beelden van haaien en dolfijnen, maar er zijn plekken in zee waar nog geen mens geweest is en waar vissen, schelpdieren en planten leven die nog ongedocumenteerd zijn.

Onder dat blauwe oppervlak ligt een wereld die maar voor een kleine groep mensen toegankelijk is. Uiteraard zijn er recreatieve duikers, maar er zijn ook veel mensen die zich voor hun werk onder het wateroppervlak bevinden. Dit zijn de mensen die zich van jongs af aan hebben geïnteresseerd in vissen, in water, in stromingen en in alles wat er in die mysterieuze wereld bevindt.

Jij kan daar ook bij horen! In een waterland als Nederland, met een lange kustlijn, is mariene bioloog een beroep dat je ook bij ons kan studeren. En dat is nodig ook, want hoeveel weten we eigenlijk van die wereld onder water?

Als je ooit als kind een van die beroepenkeuzetests hebt moeten doen dan is de kans groot dat jij of een van je vrienden mariene biologie heeft gekozen. Ergens had je een vaag idee dat deze tak van de biologie te maken heeft met aquaria en de interessante onderwaterdieren.

Mariene biologie is echter een discipline die met veel meer te maken heeft dan de studie van zeedieren. Het houdt alles in van biologische processen tot waterplanten en dieren. Biologen in dit domein hebben een breed arbeidsterrein, met alles van ecologie tot oceanografie, samen met het werk in laboratoria, visserijen en overheidsfuncties.

Mocht je interesse hebben om meer te weten van wat mariene biologen doen dan hebben we hier een overzicht van hun taken en welke studie je zou ervoor kunnen volgen!

Het filmen van koraal.
Koraal en de vernietiging ervan vastleggen is evenzo belangrijk | Bron: Pexels

Wat is Mariene Biologie?

Om mariene biologie als vakgebied te kunnen begrijpen is het belangrijk om de tijdlijn van de algemene biologie te kennen. De studie van de biologie vond al in de verre oudheid plaats, maar de studie van de tak van de aquatische biologie is van een veel jongere datum.

In de 19e eeuw was de biologie vooral gericht op de uitvoerige en moeizame taak van het collecteren en classificeren van alle zoogdieren, insecten en reptielen die de aarde bewoonden. Het is daar waar de mariene wetenschappen ontstonden, en inspanningen om zeewezens te catalogiseren uiteindelijk uitgebreid werden met hun instandhouding en vangst ten behoeve van studie.

Het is moeilijk om ons voor te stellen dat 19e eeuwse wetenschappers in staat waren om veel van de zeedieren te vangen die we tegenwoordig in aquaria zien. Toch was het juist deze strijd die leidde tot forse technologische ontwikkelingen rondom van het collecteren en onderzoek van dieren, planten en water.

Samen met deze toegenomen informatie kwam een verhoogde belangstelling voor de precieze rol die mariene ecosystemen speelden omtrent het gedrag van zeedieren. De vragen over de ecologische rol leidde in de 20e eeuw tot het ontstaan van disciplines zoals oceanografie en ecologie. Er werd intensief onderzoek uitgevoerd op het leven in het water met als doel de verhouding te begrijpen tussen zeeleven en zijn leefomgeving.

Vanaf het einde van de 20e eeuw en verder brachten ontwikkelingen in camera en computertechnologie een beter begrip en een grote uitbreiding aan de informatie die betrekking had op het zeeleven. Onderwatercamera's en onderzeeërs maken het mogelijk om opnames te maken waar nog nooit iemand was geweest. Tegenwoordig is mariene biologie niet alleen gericht op de oceanen, maar in feite op alles dat samenhang met de oceanen, meren en rivieren.

Nog een "breedbeeld" studie: ecologie

En daar zijn wij als mens ook bij betrokken. Het meest in het oog lopende voorbeeld kan in de opwarming van de aarde worden gevonden. Als je tegenwoordig het nieuws volgt heb je waarschijnlijk de beruchte foto's gezien van uitgemergelde ijsberen die in een terugwijkende arctische woonomgeving rondstrompelen op zoek naar eten.

Deze foto's en informatie over het poolgebied worden verstrekt door een netwerk van mariene biologen. Hun werkbezoeken hebben nauw te maken met de ecologie, de studie van hoe organismen een wisselwerking hebben met hun leefomgeving.

Dus wat doen biologen precies wat de mariene biologie betreft? Is het anders dan de algemene biologie? We zullen hieronder de verschillende beroepen in mariene biologie nader uitwerken.

Wil je eerst nog wat algemene biologie gegevens lezen?

Twee duikers bij koraal.
Zoveel kleuren en vormen, nog zoveel onontdekt! | Bron: Pexels

Wat Voor Banen Zijn er in de Mariene Biologie?

In het vak van de biologie worden drie hoofdtakken onderscheiden: botanica, zoõlogie en microbiologie. Alle drie de takken worden in het werk van de mariene bioloog in meer of mindere mate, afhankelijk van de werkbeschrijving teruggevonden. Hier is een overzicht van sommige van de carrières die mogelijk zijn in de mariene biologie.

Onderzoeker

Het zal hier geen verrassing zijn: wetenschap en onderzoek zijn onlosmakelijk verbonden. Dat niet alleen, maar mariene biologie kan wat onderzoek betreft boeiende en waardevolle banen opleveren. En al is het beperkt tot de aquacultuur en een mariene ecosysteem, evengoed geldt dat de planten en dieren die hierin leven schier onbeperkt van aantal zijn.

Onderzoek ondernemen op dit terrein kan bij voorbeeld betekenen dat men samenwerkt in teams van onderzoekers die de diepe zee bestuderen. Dat houdt vaak in dat er samenwerking is tussen wetenschappers van verschillende studieterreinen, inclusief die van de wiskunde en de fysica. Dit komt omdat er technologie nodig is voor het ontwikkelen van onderzeeërs om in het diepe onderzoek te doen.

Onderzoekers met een graad in de mariene biologie kunnen te werk gesteld kunnen worden in openbare en privésectoren waar zij de invloed van viskwekerijen, vervuiling, toxicologie en zelfs geneesmiddelen onderzoeken.

Wil je meer weten van de moleculaire biologie?

Aquarium Curator

Dit terrein van de mariene biologie verenigt de kennis van mariene biologie met de creatieve krachten van een artiest en project manager. Curatoren van aquaria of tentoonstellingen werken vaak als contactpersoon tussen musea en onderzoekers. Dit betekent dat zij zowel de achtergrond van een wetenschapper als interesses in communicatie en zakendoen moeten hebben.

Misschien klinkt het als een smal arbeidsterrein maar dat is echter zeker niet het geval. Alles van het ontwerpen van tijdelijke exposities tot het verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en de voeding van levende dieren die deel uitmaken van de tentoonstelling. Banen in dit terrein kunnen ook met onderzoek te maken hebben. Dat betekent dat het erg belonend kan zijn voor mensen die houden van interdisciplinair werk.

Tevens kan men ook verantwoordelijk zijn voor de flora in de aquaria, en hierdoor een koppeling hebben met het terrein van de botanica.

Waar moet je aan denken als je een biologie richting kiest

Documentairemaker

We hadden het er eerder al even over: veel mensen kennen de oceaan alleen van de spectaculaire documentaires van BBC’s David Attenborough of via National Geographic en Discovery Channel. Als jij graag aan mensen wilt laten zien hoe bijzonder de zeebodem is en wil laten zien wat er allemaal onder water leeft en wat we kunnen doen om dit te beschermen, dan zou je eraan kunnen denken om documentaires te maken.

Er zijn over de hele wereld mediabedrijven gespecialiseerd in natuurdocumentaires en een deel van hen beschikt over de apparatuur om onder water te kunnen filmen. Zij zijn weer op zoek naar mensen die kunnen duiken, die gespecialiseerd zijn in de wereld onder water, waardoor je de krachten kan verenigen en samen zorgen voor een spectaculaire serie.

Je zou zelfs kunnen kijken of je een documentaire kan schieten over de Noordzee of de Waddenzee! Want laten we eerlijk wezen: we weten alles over witte haaien en blauwe vinvissen, maar hoeveel weten we nou eigenlijk over onze eigen zee, waar we nota bene iedere zomer heengaan om af te koelen van het warme weer? Er ligt een mooie taak voor je in het verschiet als mariene bioloog!

Onderwijs en de Overheidssector

Carrières in het onderwijs en de overheidssector hebben niet alleen te maken met lesgeven of het geven van overheidsinformatie. Als je erin geïnteresseerd bent om zowel een wetenschapper als een opleider te zijn dan kun je van alles hier kiezen van wetenschapsjournalistiek tot toergids.

Overheidswerk is niet beperkt tot belangenbehartiging. Het kan ook inhouden dat je sterk betrokken raakt in beleidsvorming wat natuurbeheer en natuuronderhoud betreft voor zowel openbare als privé adviesbureaus.

Lees meer over botanica

Oceanografie

Om een oceanograaf te zijn betekent een uitgebreid begrip en interesse te hebben in het ecosysteem van zeeën en meren. Biologische oceanografie kan inhouden dat je betrokken bent met het helpen van de mariene omgeving door natuurbehoud, het leiden van een onderzoeksproject van de biodiversiteit van de oceanen en het bestuderen van de biochemie van zeedieren.

Het is tevens zo dat oceanografen niet per se in en om oceanen hoeven te werken. Ze kunnen ook betrokken zijn bij werk aan vissen, plankton en microbiële organismen in riviermonden en in rivieren zelf, het helpen om de verzuring van waterlichamen te meten of actief zijn om nieuwe dieren en planten te ontdekken. Dergelijk werk kan ook op een moleculair niveau plaatsvinden.

Lees meer over microbiologie

Meestal hoef je voor dergelijke banen niet gepromoveerd te zijn. De meeste mariene biologen hebben genoeg aan een Bachelors of een Masters, en hun salarissen variëren van 32.000 tot 80.000 euro.

Een vrouw aan het duiken.
Je leert een hele nieuwe wereld kennen! | Bron: Pexels

Hoe Mariene Biologie te Studeren

Of je nu een mariene bioloog wilt worden, aan het zoeken bent voor een Bachelors of Masters programma of gewoon wat extra hulp nodig hebt, hier zijn wat tips over hoe je mariene wetenschap moet studeren.

Het beste kun je de landelijke eisen van de studie van mariene biologie nagaan, vooral als je niet goed weet wat het leerplan inhoudt. Dit is vooral van belang in het licht van de huidige voortgang in de microbiologie en de bio-informatica. Je zult hoe dan ook moeten beginnen met een bachelor Biologie, waarna je je kan specialiseren in mariene biologie.

Er zijn in Nederland heel veel universiteiten waar je deze studie kan volgen: de Radboud Universiteit Nijmegen, de Wageningen Universiteit, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Leiden, de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit in Amsterdam bieden allemaal de mogelijkheid aan om een bachelor Biologie te volgen.

Als je je bul vervolgens hebt gehaald, dan heb je de mogelijkheid uit vier verschillende instellingen om de master mariene biologie te volgen: de Wageningen Universiteit biedt de Master Aquaculture and Mariene Resource Management, de Rijksuniversiteit Groningen biedt de Master Mariene Biology, de Universiteit van Amsterdam biedt de Freshwater & Mariene Biology en de Universiteit Utrecht biedt Mariene Sciences. Verschillende namen, zelfde soort studie, en allemaal in het Engels.

Als je nog op de middelbare school zit, dan zijn er al een aantal dingen die je kan doen om je voor te bereiden op je toekomst als mariene bioloog. Je zult bijvoorbeeld als profiel Natuur en Gezondheid met natuurkunde of Natuur en Techniek met biologie moeten volgen om toegelaten te worden tot de bachelor Biologie, dit geldt op haast alle universiteiten in Nederland.

Als je geïnteresseerd bent in een Masters in mariene biologie dan is het verstandig om je eigen interesses in kaart te brengen. Mariene biologie heeft raakvlakken met alle drie de takken van de discipline en het is daarom belangrijk om ook aan je interesses te denken die buiten de biologie liggen. Dit kan andere leerwegen inhouden zoals de chemie, fysica, politieke wetenschappen, kunst en geologie.

Zowel een Masters als een andere diploma in mariene biologie zullen een mate van laboratorium werk inhouden. Het is belangrijk om goed te kijken naar welke cursussen deel uitmaken van je lesplan, naast de leerboeken en ander benodigd lesmateriaal. Online kan je tegenwoordig ook al veel informatie vinden met handige tips en dankzij de vele documentaires en boeken op het vakgebied kan je zelfs voordat je begint met studeren al specialist in oceanen worden!

Uiteraard helpt het enorm als je je duikbrevet hebt. Het leven onder water kan natuurlijk op verschillende manieren in kaart gebracht worden, maar als je de waterwereld van dichtbij wilt kunnen bekijken dan zul je je paddies op zak moeten hebben. Daarnaast kan het voor sommige werkzaamheden ook verplicht zijn: je zal immers lastig bepaalde experimenten of onderzoeken kunnen uitvoeren terwijl je nog met je voetjes op het droge staat.

Een zeeleeuw
Je maakt nog eens vrienden onder water! | Bron: Pexels

Hoe Mariene Biologie de Wereld Helpt

Juist omdat we een groot deel van het tijd op de “droge” aarde zijn en de wereld onder water niet zien, beseffen we ons niet altijd wat voor schade we aanrichten aan de oceanen en zeeën. We staan er ook niet bij stil hoeveel soorten er uitsterven, en zijn ook niet altijd op de hoogte van het belang van die enorme watermassa op onze planeet. Zonder water zouden we niet kunnen leven, dat behoeft geen betoog.

Je kan al mariene bioloog zorgen dat de wereld beter begrijpt wat het belang is van water, wat het belang is van de oceaan voor ons klimaat en wat we kunnen doen om die enorme natuurschat beter te beschermen. Daarbij gaat het niet per se om activisme: onderzoek kan al heel veel aantonen en een grote bijdrage leveren aan het publiek debat dat bestaat rondom het bestrijden van klimaatverandering.

Andersom geldt hetzelfde: als bioloog in het terrein van de mariene wetenschappen kun je helpen de organismen in het water tegen de mens te beschermen. Je kan op die manier kijken wat je kan doen qua projecten om de natuur beter bestendig te maken tegen al die vernietiging.

Een van de grootste bedreigingen die de mens hierin is geweest heeft te maken met de koraalriffen. Het leven van zeedieren heeft veel te lijden van een fenomeen dat verbleking wordt genoemd. Langs de Grote Barrier Riff langs de kust van Australië bevindt zich een koraalrif die 1.400 km lang is. Het wordt vaak beschreven vanwege de enorme biodiversiteit ter plaatse.

Milieuactivisten hebben op vervuiling en een hogere oceaantemperatuur gewezen als oorzaak voor de massale sterfte van het koraal in deze omgeving. Mariene biologen hebben een grote rol gespeeld in het beter beschermen van de koraalriffen en ervoor zorgen dat mensen op de hoogte zijn van de vernietiging. Deze bewustwording gepaard met het bieden van oplossingen is belangrijk, voor iedereen.

Dankzij vorderingen in de biotechnologie en de aanwezigheid van de wetenschappelijke gemeenschap op sociale media heeft mariene biologie de laatste jaren een plaats in het voetlicht verworven. En al hebben deze wetenschappers hard gewerkt om de leefomgevingen in de wateren te beschermen, toch moet er nog veel worden gedaan.

Je zou kunnen stellen dat mariene biologen een van de meest ondergewaardeerde tak van de biologie uitvoeren. Juist daarom is het zo belangrijk dat Nederland en andere landen mariene biologen opleidt: om enerzijds met hun onderzoek een beter zicht te krijgen op wat er allemaal in de oceaan gebeurt, en anderzijds om de mensen die geen toegang hebben tot die oceanen en al die kennis bewust te maken van het belang van bescherming van het water.

Heb je een leraar Biologie nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5 - 1 vote(s)
Laden...

Klaas

Techneut met een onderwijsachtergrond. Graag en vaak op zoek naar manieren om zowel jongeren als ouderen in staat te stellen om beter te leren. Vertaler voor Superprof sinds het begin!