Nederland kan vaak worden onderschat als het gaat om hedendaagse kunst. Het wordt vaak overtroffen door zijn Franse en Britse buren. We herinneren je er echter aan dat Nederland één van de toonaangevende figuren van de late Renaissance was en dat Nederlandse schilders in de hele westerse wereld werden geroemd.

In die context is het niet verwonderlijk dat de eerste Nederlandse film werd gemaakt in 1896, slechts enkele maanden nadat de allereerste filmvertoning ooit, door de gebroeders Lumière in Parijs, plaatsvond in december 1895. Deze eerste film was een slapstickkomedie genaamd Gestoorde hengelaar.

De filmindustrie bleef klein, maar is desondanks zeer invloedrijk geweest. Veel Nederlandse regisseurs en producties zijn geroemd tijdens internationale filmfestivals zoals het festival van Cannes, het festival van Venetië of het filmfestival van Berlijn (de grote drie in het vakjargon).

De Nederlandse filmindustrie wordt grotendeels door de overheid gefinancierd. De industrie blijft dus erg kleinschalig en genereert ongeveer 37 miljoen euro per jaar.

De duurste Nederlandse film ooit, Zwartboek, die in 2006 uitkwam, kostte destijds 18 miljoen euro. Ter vergelijking: Pirates of the Carribean: On Stranger Tides, de duurste film ooit, kostte meer dan 379 miljoen.

Maar geld is niet alles. Nederlandse cinematografen zijn enorm bepalend geweest voor het documentaiergenre, ondanks relatief kleine budgetten. Veel regisseurs en acteurs hadden of hebben ook succesvolle carrières in Hollywood.

Vind hier cursussen Nederlands.

"De Nederlandse filmindustrie is een vrij kleine gemeenschap, dus binnen Nederland denk ik dat de meeste acteurs elkaar kennen en met elkaar hebben gewerkt. De acteurs die internationaal werken - dat is een gering aantal." - Michiel Huisman, Nederlands acteur, muzikant en singer-songwriter.

Centraal Theater Amsterdam
Het Centraal Theater, gebouwd in 1935, was één van de eerste moderne bioscoopzalen in Amsterdam.
De beste leraren Nederlands (NT2) beschikbaar
Jordan
5
5 (33 reviews)
Jordan
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Karen
4,9
4,9 (15 reviews)
Karen
38€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Linda
5
5 (15 reviews)
Linda
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Tamara
5
5 (12 reviews)
Tamara
50€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Piet
5
5 (15 reviews)
Piet
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (9 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Marianne
5
5 (7 reviews)
Marianne
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Anita
5
5 (8 reviews)
Anita
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jordan
5
5 (33 reviews)
Jordan
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Karen
4,9
4,9 (15 reviews)
Karen
38€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Linda
5
5 (15 reviews)
Linda
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Tamara
5
5 (12 reviews)
Tamara
50€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Piet
5
5 (15 reviews)
Piet
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Peter
5
5 (9 reviews)
Peter
40€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Marianne
5
5 (7 reviews)
Marianne
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Anita
5
5 (8 reviews)
Anita
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Een beknopte geschiedenis van de Nederlandse filmindustrie

Nederland wilde niet achterblijven en sprong mee op de cinematografische revolutie toen die nog in de kinderschoenen stond. In 1896 werd de eerste Nederlandse speelfilm Gestoorde hengelaar geproduceerd door Machiel Hendricus Laddé.

Begin 1900 kenden enkele Nederlandse regisseurs commercieel succes, waaronder Willy Mullens, die vaak wordt beschouwd als de vader van de Nederlandse film. In 1899 richtte Mullens samen met zijn broer één van de eerste Nederlandse filmmaatschappijen op: Albert Freres. Eén van hun vroegste producties, De mésaventure van een Fransch heertje zonder pantalon aan het strand te Zandvoort, is een zes minuten durende stomme komediefilm en is de oudste bewaard gebleven Nederlandse film.

In de eerste decennia van de 19e eeuw waren Mullens en zijn broer de belangrijkste motor achter de Nederlandse filmindustrie.

In de jaren dertig, met de komst van de sprekende film, nam de industrie echter explosief toe en tussen 1934 en 1940 werden maar liefst 37 films geproduceerd. Deze bloei kwam tot stilstand aan het begin van de Tweede Wereldoorlog en de inval van de nazi's in Nederland.

Veel regisseurs, filmingenieurs en acteurs, die het Derde Rijk waren ontvlucht, werden gedwongen om Europa te verlaten en een veilig onderkomen te zoeken in de VS.

Douglas Sirk bijvoorbeeld had een zeer succesvolle carrière, en de meeste van zijn Hollywood melodramafilms uit de jaren 1950 waren commerciële hits, ook al waren de critici er vaak over verdeeld.

De meest bekende Nederlandse regisseurs hebben documentaires geregisseerd. Een paar jaar na de Tweede Wereldoorlog, toen het land zich herstelde van de kosten en inspanningen van de wederopbouw van Nederland, richtte de Nederlandse regering het Nederlands Filmfonds op in 1957. Een jaar later werd de Nederlandse Filmacademie opgericht en begon specifieke opleidingen voor de filmindustrie aan te bieden: scenarioschrijven, documentaire regisseren, monteren, produceren, geluidsontwerp, cinematografie, productieontwerp, evenals interactieve visuele effecten.

Lees verder over de geschiedenis van de Nederlandse film.

Nederlandse documentaires
De Nederlandse filmwereld is vooral bekend voor haar documentaires (Bron: Unsplash.com)

"Ik werd filmregisseur omdat ik dacht dat ik iets op een kunstzinnige manier kon uitdrukken." - Paul Verhoeven, Nederlands regisseur, scenarioschrijver en filmproducent.

Kinderfilms

Ondanks een terugval van de filmindustrie in de jaren zeventig, die de regering probeerde op te lossen via belastingverlagingen voor de industrie, is één genre altijd succesvol gebleven in Nederland, namelijk de verfilmingen van kinderromans.

In navolging van familiefilmregisseur Henk van der Linden (die van 1952 tot 1984 bijna veertig kinderfilms produceerde) en Karst van der Meulen (die er in de jaren 70 en 80 een dozijn produceerde), heeft de moderne familiefilmindustrie enkele van de grootste hits van de Nederlandse cinema voortgebracht

Tot 2006 was de verfilming van Kruistocht in spijkerbroek (geschreven door Thea Beckmann en verfilmd door Ben Sombogaart) het grootste budget ooit voor een Nederlandse film.

De Nederlandse documentaireschool

Ondanks een terugval in het genre na de Tweede Wereldoorlog, zijn documentaires nog steeds een belangrijk onderdeel van de Nederlandse filmindustrie. Het International Documentary Film Festival wordt elk jaar in Amsterdam gehouden en wordt beschouwd als één van de grootste filmfestivals voor documentaires ter wereld.

Sommige Nederlandse documentairemakers kregen internationale erkenning, en de beroemdste van allemaal is Joris Ivens, die zowel een César-onderscheiding als een Gouden Leeuw (de hoogste prijs die tijdens het filmfestival van Venetië wordt uitgereikt) kreeg.

Hier vind je lessen Nederlands.

"Maar de cinefiel is ... een neuroot! (Dat is geen denigrerende term.) De zusters Bronte waren neurotisch, en het is omdat ze neurotisch waren dat ze al die boeken lazen en uiteindelijk schrijvers werden. De beroemde Franse reclameslogan die zegt: "Als je van het leven houdt, ga je naar de film," is fout! Het is precies het tegenovergestelde: als je niet van het leven houdt, of als het leven je geen voldoening geeft, ga je naar de film." - François Truffaut, Frans filmregisseur, scenarioschrijver, producent, acteur en filmcriticus.

De tweeling
De tweeling is een episch liefdesverhaal gebaseerd op de Nederlandse bestseller van Tessa de Loo, die door meer dan 3,5 miljoen lezers in Nederland en Duitsland is gelezen.

Kun je de 10 beste Nederlandse films noemen?

Hoewel de Nederlandse filmindustrie vrij klein is en niet zoveel films uitbrengt als bijvoorbeeld Frankrijk of Groot-Brittannië, is het geen gemakkelijke taak om de 10 beste Nederlandse films ooit te kiezen.

Maar we hebben het geprobeerd. Door zoveel mogelijk bronnen te raadplegen, van de Internet Movie Database tot Nederlandse en internationale filmcritici, is hier onze lijst van de 10 beste Nederlandse films ooit.

  1. Zwartboek, 2006Paul Verhoeven 
  2. Soldaat van Oranje, 1977, Paul Verhoeven 
  3. Borgman, 2013,  Alex van Warmerdam
  4. Wild Romance, 2006,  Jean van de Velde
  5. Karakter, 1997, Mike van Diem
  6. De vierde man, 1983, Paul Verhoeven
  7. De Tweeling, 2002, Ben Sombogaart
  8. Turks Fruit, 1973, Paul Verhoeven
  9. App, 2013, Bobby Boermans
  10. Oesters van Nam Kee, 2002, Pollo de Pimentel

Het is je waarschijnlijk opgevallen dat één naam een paar keer terugkomt in deze lijst: Paul Verhoeven.

Deze regisseur, scenarioschrijver en filmproducent is de meest productieve en succesvolle Nederlandse filmmaker van de laatste vier decennia. Niet alleen produceerde hij enkele van de beste Nederlandse films ooit, maar hij wist zijn talent ook te exporteren naar Hollywood-studio's.

Hoewel je waarschijnlijk nooit één van zijn films hebt gezien, heb je waarschijnlijk wel enkele van zijn Amerikaanse producties gezien of er op zijn minst van gehoord, zoals Starship Troopers (1997) met Neil Patrick Harris of Hollow Man (2000) met Kevin Bacon, Josh Brolin en Elisabeth Shue.

"In mijn ogen zijn er miljarden dollars beschikbaar voor bagger. Zodra het materiaal zich onderscheidt door iets interessants, wordt financiering een probleem." - Rutger Hauer, Nederlands acteur, schrijver en milieuactivist.

Zoek je naar een online cursus Nederlands? Ga gerust aan de slag met een privéleraar via Superprof!

Kun je tien beroemde Nederlandse acteurs noemen?

Het antwoord daarop is hoogstwaarschijnlijk een nee.

Het aantal Nederlandse acteurs dat wereldwijde faam heeft verworven is misschien niet groot, maar zelfs als dat wel het geval is, is het onwaarschijnlijk dat je ze als Nederlanders beschouwt. Dus laten we Nederlandse acteurs wat erkenning geven.

We zullen niet te ver teruggaan in de filmgeschiedenis, om millennials niet in verwarring te brengen. Maar een van de allereerste Nederlandse acteurs die in Hollywood gemaakt heeft was Rutger Hauer, die de meeste Sci-fi nerds zullen herkennen als de cyborg-replicant Roy Batty in de originele versie van de film Blade Runner (1982). Recentelijk was hij te zien in de HBO-serie True Blood.

Thekla Reuten, één van de hoofdrolspelers in de met een Oscar genomineerde film Twin Sisters, maakte ook deel uit van de cast van In Bruges (2008), met in de hoofdrollen Colin Farrell, Brendan Gleeson en Ralph Fiennes. Ze was ook te zien in The American samen met Georges Clooney en speelde in In Transit met John Malkovich en Daniel Bruhl.

Je kent misschien ook Lotte Verbeek van haar rol in The Borgias, Outlander, The Blacklist of Marvel's Agent Carter.

Sylvia Hoeks, een andere actrice die je misschien hebt gespot in de vervolgfilm Blade Runner 2049, speelde een andere replicant.

Andere bekende Nederlandse acteurs zijn Marwan Kenzari, Vincent van Ommen, Michiel Huisman, Yorick van Wageningen, Saskia Mulder of Antonie Kamerling.

Acteurs uit Blade Runner
Van links naar rechts poseren de Amerikaanse acteur Edward James Olmos, de Engelse regisseur Ridley Scott, de Amerikaanse actrice Daryl Hannah en de Nederlandse Rutger Hauer tijdens een fotosessie voor de film "Blade Runner: The Final Cut" tijdens het 64e Internationale Filmfestival van Venetië.

Hoewel de budgetten niet zo groot zijn als die van Hollywood, heeft de Nederlandse filmindustrie, die is ontstaan bij de opkomst van de film, gefloreerd op het internationale toneel van onafhankelijke films en documentaires. Met bijna 1.000 zalen in heel Nederland zal de bioscoop nog jaren een groot deel van het leven van de Nederlanders blijven uitmaken.

 

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1e les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Dieter

Fanatiek reiziger, schrijver en levensgenieter. Actief voor Superprof sinds 2020.