Heb je je ooit afgevraagd hoe Rusland er uit zag voor de beroemde bolsjewistische revolutie in het jaar 1917? En heb je ooit gehoord van Catherina de Grote, of Peter de Grote, en je afgevraagd hoe zij zo machtig hebben kunnen worden? Het kan zijn dat je nog nooit eerder hebt gelezen over hoe Rusland zo groot is geworden.

In deze bijdrage richten we ons op het Russische Rijk en beantwoorden we alle vragen die je hebt over wat het op twee na grootste rijk van de geschiedenis was (na het Britse Rijk en het rijk van Genghis Khan). Dus, of je nu op een hoog niveau het rijk van de Russen bestudeert, of dat je gewoon geïnteresseerd bent in het onderwerp, we nemen je mee door de hele geschiedenis, van de oorsprong van het Russische Rijk tot de grote val.

De beste leraren Geschiedenis beschikbaar
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1ste les gratis>

Wanneer was het Russische Rijk, en Hoe Groot was het?

Het Russische Rijk strekte zich uit over bijna 22 miljoen vierkante kilometer en had in 1897 een bevolking van meer dan 125 miljoen mensen. Het was enorm groot, en op zijn hoogtepunt strekte het zich uit over drie continenten: Europa, Azië en Amerika, waar het ook de macht had verkregen over Alaska. Het omvatte delen van China, Mongolië en Perzië, en de hoofdstad was Sint-Petersburg.

De officiële afkondiging van het Rijk was in 1721, toen Peter I zijn titel van tsaar verruilde voor een titel met meer aanzien, namelijk die van de Keizer. Vanaf dat moment namen alle Russische vorsten deze titel aan, tot 1917, toen de Russische vorsten ophielden te bestaan. Dit kwam door de Russische Revolutie die hen ten val bracht. De revolutionairen, waaronder Vladimir Lenin en Leo Trotski, gebruikten de politieke zwakte van Rusland na de Eerste Wereldoorlog om de regering aan te vallen.

De keizer, Nicolaas II, werd uiteindelijk gedood en het land belandde in een burgeroorlog. Toen de oorlog voorbij was, werd Rusland een republiek: de Sovjet-Unie.

Wereldkaart waarop Rusland staat afgebeeld.
Rusland kende op zijn hoogtepunt een ongekende omvang. | Bron: Unsplash.

De Oorsprong van het Russische Rijk

Terwijl het Rijk officieel begon met zijn bestaan in het jaar 1721 met de proclamatie van Peter de Grote, was Rusland al lang voor die tijd een imperium. Militaire veldtochten en veroveringen die daarvoor plaatsvonden, zorgden ervoor dat er al langzaam een ontwikkeling werd gevormd in de richting van het keizerlijke Rusland.

Zo versloeg Ivan III in de vijftiende eeuw de Gouden Horde en verdrievoudigde het Russische grondgebied. Michaël van Rusland breidde in het begin van de zeventiende eeuw Rusland uit tot aan de Stille Oceaan door Siberië te veroveren.

Het moment van de keizerlijke aankondiging van 1721 volgde op de overwinning van Rusland op het Zweedse Rijk in wat bekend staat als de Grote Noordse Oorlog, waarin Rusland de controle over de Baltische Zee kreeg. Op dit moment werden ook Estland en Livonia (een provincie van Zweden) Russisch. Verdere uitbreidingen naar Siberië en Perzië volgden spoedig.

Van Tsaar tot Keizer

Maar waarom is de staat dan veranderd van een tsaardom in een imperium? De familie Romanov, inclusief Michaël van Rusland, waren allemaal succesvolle monarchen geweest. Maar door jezelf een keizer te noemen, werd er aangegeven dat je beter was dan een koning. Dit was zeer belangrijk voor Peter de Grote, die over het algemeen zich veel aantrok van de Europese tradities en van Rusland een groot rijk wilde maken. 

De beste leraren Geschiedenis beschikbaar
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1ste les gratis>

De Grote Keizers van Rusland

Peter de Grote (1682-1725)

Zoals zijn naam al doet vermoeden, is Peter I altijd al een belangrijke monarch voor de Russen geweest. Hij heeft veel van de manieren waarop het land destijds opereerde veranderd.

Hij stichtte en bouwde St. Petersburg, de stad die tot 1917 de hoofdstad was van het rijk, en verhuisde de regering daarnaartoe vanuit Moskou. Het is zijn verdienste dat hij van het Russische leger een moderne vechtmachine heeft gemaakt, waarbij West-Europa een bron van inspiratie vormde.

Deze behoefte om te moderniseren zou zijn ontstaan na een aantal reizen door Europa. Hij was erg onder de indruk van de industrie, de politiek en het leger van West-Europa en vond dat Rusland hier veel van kon leren.

Als gevolg daarvan stelde hij in Rusland moderne kleding verplicht (inclusief een belasting op baarden) en veranderde hij in 1700 de Russische kalender in de Juliaanse kalender.

Een typisch Russische kathedraal in Sint-Petersburg
St. Isaacs Kathedraal, in Sint-Petersburg. | Bron: Unsplash.

Catherina de Grote (1762-1796)

Een andere 'grote' Rus, Catherina, was een bewonderaar van Peter en zette zijn proces van modernisering van Rusland voort. Onder Catherina was er een soort van gouden eeuw in Rusland, die ook wel bekend is komen te staan als de Russische Verlichting, waarin kunst en cultuur een periode van bloei kende.

Catherina steunde de verovering van Alaska en tijdens haar bewind ontwikkelde zich 'Russisch-Amerika'. Tegelijkertijd bevrijdde ze de aristocraten van de militaire dienstplicht en breidde ze de controle over Polen uit.

In 1767 richtte ze in Moskou een commissie op, die net als een parlement functioneerde en bestond uit 652 leden uit verschillende klassen en provincies, van ambtenaren tot burgers. Haar doel was het vaststellen van de wensen van het volk en het opstellen van een nieuwe grondwet.

Alexander II (1855-1881)

Tijdens het bewind van Alexander II kwam er een einde aan de gouden eeuw van het Russische Rijk en maakte het een periode van sociale onvrede en onrust mee. Dit zou leiden tot de revolutionaire bewegingen waardoor het communisme kon opkomen.

Alexander wordt beschouwd als een fanatieke hervormer. In 1861 bevrijdde hij de boerenbevolking van de slavernij, schafte lijfstraffen af en verbeterde het universitair onderwijs.

Deze keizer zou uiteindelijk na meerdere mislukte pogingen worden vermoord door revolutionaire socialisten.

Peter de Grote afgebeeld op zijn paard.
Peter de Grote was een belangrijk figuur in de Russische geschiedenis. | Bron: Unsplash.

Het Politieke Systeem van het Keizerlijke Rusland

Absolute Monarchie

Het Russische Rijk stond bekend als een 'absolute monarchie': een systeem waarin er geen institutionele beperkingen bestonden op de koninklijke macht. Het systeem was zeer autocratisch, zoals onder andere blijkt uit het feit dat men gedwongen werd door Peter de Grote om hun baarden weg te halen.

Het probleem van de monarchie was echter dat er nooit een effectieve manier was om de macht over het volk over de gehele breedte van het rijk uit te oefenen. Lokale functionarissen waren vaak onbetrouwbaar en geïsoleerd en de volkeren voelden zelden de kracht van de wet.

Hervorming van de Overheid

Zoals we hebben gezien, hebben de monarchen geprobeerd veel hervormingen door te voeren om het land te liberaliseren, vaak onder de inspiratie van West-Europese verlichtingsdenkers als Rousseau en Voltaire.

Na de revolutie van 1905, wat het resultaat was van de sociale onrust waarin de moorden een rol speelden, werd de Doema opgericht. Dit was een gekozen orgaan dat de macht had om wetten te maken. Nog nooit eerder bestond zo'n wetgevend orgaan, terwijl dezelfde revolutie een partijsysteem in het leven riep en de burgers rechten toekende, waaronder het recht op vergadering, vrijheid van meningsuiting en geweten.

Terwijl de monarch nog steeds aanzienlijke macht had, inclusief de macht van het vetorecht, zorgde de revolutie uiteindelijk voor zijn ondergang.

Religie en Etniciteit

Gezien de omvang van het Russische Rijk was het volk waarover het regeerde zeer divers en bestonden er veel verschillende religies. De officiële godsdienst was echter Russisch-orthodox: de keizer moest orthodox zijn, terwijl de Heiligste Regerende Synode een representatieve functie van de kerk in de regering was.

Maar dit orgaan was het resultaat van het wantrouwen van Peter de Grote ten opzichte van de kerk, wat hij onder controle probeerde te houden door zelf alle bisschoppen aan te stellen. Ook Catherina had geen hoge pet op van de kerk, en gebruikte veel van het geld dat het land verdiende liever om haar oorlogen te financieren.

Onder Catherina's bewind werden de joden beschouwd als buitenlanders en hadden ze niet dezelfde vrijheden als de Orthodoxe Russische burgers. Ze probeerde ook de controle te behouden over de moslimbevolking, die in Rusland van oudsher nomadisch was. In haar bewind werden steden speciaal voor moslims gebouwd om te voorkomen dat ze zich in het rijk zouden verplaatsen.

De Ondergang van het Russische Rijk

Met de toenemende politieke onrust binnen het Rijk werden de rechtsstaat en de positie van de monarch zwaar op de proef gesteld, door stakingen, moorden, demonstraties, terrorisme en uiteindelijk de Revolutie van 1905.

De Doema creëerde het milieu waarin politieke verschillen steeds groter werden en de rol van het volk en de oppositie ten opzichte van de monarch steeds meer kon groeien. Het lijkt erop dat de keizer, Nicolaas II, wist dat hij niet de controle had die hij daarvoor altijd had. Om deze reden ging hij nog harder onderdrukken, met verzwaringen van straffen zoals de doodstraf.

Revolutie en Oorlog

Rusland ging de Eerste Wereldoorlog in ter verdediging van de Serviërs, met wie ze een bondgenootschap hadden. Ze vochten uiteindelijk met de Britten en de Fransen tegen de Duitsers, de Oostenrijkers en het Ottomaanse Rijk. Gedurende een groot deel van de keizertijd hadden de Russen een moeizame relatie met de Osmanen, waarvan het rijk zich op de drempel van Rusland bevond. De Eerste Wereldoorlog ging echter voor geen van deze twee mogendheden goed, omdat ze allebei instortten en ophielden te bestaan.

In het jaar 1917 vond in Rusland een herhaling plaats van de revolutie van 1905. Echter dit keer onder leiding van de bolsjewieken, en zij slaagden er wel in de monarchie omver te werpen. De oorlogscampagne kwam ten einde en het land kwam terecht in een burgeroorlog tussen de aanhangers van de revolutie en de aanhangers van de monarchie.

Zoals we weten wonnen de bolsjewieken en verklaarden ze een republiek die een einde maakte aan het Rijk.

Standbeeld van Lenin afgebeeld.
Typisch Russische architectuur, met een standbeeld van Lenin. | Bron: Unsplash.

Conclusie

Als je meer wilt weten over de verschillende rijken uit de geschiedenis, zoals de Qing-dynastie of het Romeinse Rijk, hebben we veel andere artikelen voor je beschikbaar!

Heb je een leraar Geschiedenis nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5 - 1 reviews
Laden...

Bart