De Qing-dynastie was de laatste keizerlijke dynastie van China, die regeerde tussen de zeventiende eeuw en de Chinese republiek in de twintigste eeuw. De Qing regeerde in een periode waarin de grote mogendheden van de wereld zich steeds meer in Europa concentreerden. Dit Chinese rijk kwam uiteindelijk ten val door de concurrentie en agressieve houding van diezelfde mogendheden in Europa.

Toch waren ze enorm belangrijk in de geschiedenis van het moderne China. Iedereen die de geschiedenis van China bestudeert, zal met de Qing te maken krijgen. Belangrijk is dat deze dynastie de grenzen van het moderne China bepaalde, dat regeerde over een multiculturele en steeds groter wordende bevolking. Het bezweek uiteindelijk aan machten, zoals het Britse Rijk, met veel meer geavanceerde technologieën, handel en militairen.

De beste leraren Geschiedenis beschikbaar
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1ste les gratis>

Waar en Wanneer was de Qing-dynastie?

1644 en 1912 zijn de belangrijkste data voor de Qing-dynastie, toen respectievelijk het rijk formeel de macht over China in handen kreeg en het officieel ophield te bestaan. Echter, de dynastieke heerschappij kent nog diepere wortels, en de oorsprong ligt in Mantsjoerije.

De Qing was het vijfde grootste rijk in de geschiedenis. Het bepaalde niet alleen de grenzen van het hedendaagse China, maar kreeg ook de controle over Tibet, Buiten-Mongolië en Taiwan. Zijn rol in Mantsjoerije gaf het ook een belangrijke invloed op Korea.

De heersers kwamen uit Mantsjoerije, het noordoostelijke deel van China dat aan Korea grenst. Dit is de reden voor de bijnaam, de Mantsjoe-dynastie. De hoofdstad was Shenyang, wat uiteindelijk Peking zou worden.

In 1912 kwam er een einde aan het rijk, nadat acht wereldmachten samen waren binnengevallen: Italië, de VS, Oostenrijk-Hongarije, Frankrijk, Japan, Duitsland, het Russische Rijk en het Verenigd Koninkrijk. Ze probeerden de Bokseropstand te onderdrukken (een anti-buitenlandse beweging onder leiding van de toenmalige heerser, Keizerin Dowager Cixi). Toen de opstand werd tegengehouden, vluchtte Cixi naar Xi'an, Mantsjoerije, waarmee het rijk al snel tot een einde kwam.

China op de wereldkaart
De Qing-dynastie had een enorme omvang. | Bron: Unsplash.

De Oorsprong van het Qing Rijk

Wat interessant is, in de context van de nadruk die China in de twintigste eeuw op de etniciteit van de Han legde, is dat de Qing-dynastie pas de tweede keer was dat China niet door de Han werd geregeerd. Dit gebeurde voor het eerst toen het Mongoolse Rijk aan de macht was. Het werd opgericht en geregeerd door een volk uit Mantsjoerije, genaamd Jurchen.

Aanvankelijk werd de Mantsjoerijse staat opgericht door een stamhoofd genaamd Nurhaci, die probeerde de stammen in Mantsjoerije te verenigen. in 1616 verklaarde Nurhaci zichzelf tot Khan van de Later Jin.

Hij viel de Ming-dynastie aan om op deze manier nog meer stammen te verenigen die op dat moment nog geallieerd waren met het Chinese rijk in Peking. In 1625 veroverde hij de stad Shenyang waarvan hij het de hoofdstad van het rijk maakte, dat vroeger ook bekend stond als Mukden.

Terwijl hij bondgenoten was met de Khorchin Mongolen, afstammelingen van het Mongoolse Rijk, was het duidelijk dat hij onvoldoende Mantsjoes-troepen had om China zelf te veroveren. Maar na het behalen van nog meer militaire successen, begon hij meer Mongolen in dienst te nemen, en nam hij Han-Chinezen die waren overgelopen van de Ming in dienst bij zijn eigen leger.

Nurhaci stierf in 1626. Na uitgebreide familiale strijd over wie de opvolger zou worden, werd Nurhaci's kleinzoon, Shunzhi, keizer. Hij veroverde uiteindelijk de Ming-dynastie en verklaarde in 1644 China onder de heerschappij van Qing.

Shunzhi nam het Hemels Mandaat op zich. Dit was het Chinese geloof dat iedereen die over China regeerde was verkozen en gezegend door de hemel. Als een dynastie werd omvergeworpen, of als er belangrijke natuurrampen plaatsvonden, werd dit gezien als een teken dat de hemel die heerser niet langer steunde.

Na de verovering van Peking duurde het nog zeventien jaar tot wat er nog overgebleven was van de Ming ook werd omvergeworpen.

Ontdek hier alle verschillende grote wereldrijken!

Een Chinees die aan het bidden is.
De Chinezen geloofde in het Hemels Mandaat. | Bron: Unsplash.
De beste leraren Geschiedenis beschikbaar
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1e les gratis!
Thivija
4,9
4,9 (11 reviews)
Thivija
20€
/u
1e les gratis!
Intissar
5
5 (5 reviews)
Intissar
22€
/u
1e les gratis!
Sofie
5
5 (6 reviews)
Sofie
15€
/u
1e les gratis!
Jennifer
5
5 (8 reviews)
Jennifer
12€
/u
1e les gratis!
Timo
Timo
9€
/u
1e les gratis!
Isabel
Isabel
15€
/u
1e les gratis!
Thomas
5
5 (22 reviews)
Thomas
20€
/u
1e les gratis!
Bas
5
5 (3 reviews)
Bas
15€
/u
1ste les gratis>

De Qing-dynastie op haar Hoogtepunt

Nadat Shunzhi ervoor had gezorgd dat Qing de macht over de Chinese hoofdstad had gevestigd, stierf hij zes jaar later aan de pokken. Hij werd vervangen door zijn derde zoon, die de Kangxi-keizer werd.

Gedurende de volgende drie generaties, de regeerperiodes van Kangxi, Yongzheng en Qianlong, bereikte Qing China zijn hoogtepunt wat betreft kracht, invloed, rijkdom, cultuur en kunst.

Kangxi, die regeerde van 1661 tot 1722, is de langste Chinese heerser die ooit heeft bestaan. Een leuk gegeven is dat zijn kleinzoon, Qianlong, hem zou hebben kunnen overtreffen. Hij nam echter vervroegd ontslag om de periode van zijn grootvader niet te overtreffen.

Grondgebied

Gedurende de beste jaren van de Qing vestigden de keizers hun macht in China en breidden hun territorium nog verder uit. Kangxi versloeg de Russen in de strijd bij de rivier de Amoer, dat leidde tot het Verdrag van Nertsjinsk van 1689 waardoor China in een groot deel van Siberië en Mantsjoerije kon domineren (hoewel het Russische Rijk dit verdrag later zou herroepen). Hij versloeg de Dzjoengaarse Mongolen om de controle over Binnen- en Buiten-Mongolië en Tibet te verkrijgen en kreeg hiermee ook de controle over Taiwan.

Het beëindigen van opstanden behoorde altijd al tot het takenpakket van de Chinese keizer, en in 1673 werd de Opstand van de Drie Leengoederen neergeslagen door de strijdkrachten van Kangxi.

Regering

De Chinese regering werd gevestigd in de Verboden Stad, nadat ze naar Peking verhuisde.

De keizer was een absolute heerser, en hij bemoeide zich met verschillende ministeries die zich bezighielden met onder andere economie, religie, oorlog, misdaad en publieke taken. De benoemingen in deze ministeries werden verdeeld tussen Mantsjoe en Han (en enkele Mongolen) om het multiculturele karakter van het regime te behouden. Bijvoorbeeld op het gebied van religie waar de diversiteit groot was, waarbij het confucianisme zich vermengde met het boeddhisme, het taoïsme, de islam en later ook het christendom.

Deze ministeries waren vooral bedoeld voor de dagelijkse beslissingen die genomen moesten worden, maar belangrijke knopen werden doorgehakt in het hof, waar de edelen en de familie van de keizer woonden.

Kunst en Cultuur

Ondanks nieuwe druk en productie technologieën vormde de Qing-dynastie geen piek in de Chinese geschiedenis qua kunst en cultuur. Inspiratie kwam vooral van kunstenaars uit de vorige dynastie, de Ming, waarin de artistieke ontwikkelingen tot bloei kwamen. Porselein, schilderkunst en de roman bijvoorbeeld kwamen meer tot uiting, maar werden allemaal uitgevoerd onder inspiratie van de Ming.

Het feit dat de Qing uit Mantsjoerije kwamen, zorgde voor een aantal maatregelen die werden genomen om de culturele samenhang in heel China te waarborgen. Kangxi stond erop dat in het leger Mantsjoerijse kapsels moesten worden gedragen, en als je dit niet deed moest je dit bekopen met de dood. Ook werden Chinese vrouwen bevolen hun voeten niet te binden. Qianlong, die van 1735 tot 1796 regeerde, hield de officiële confuciaanse en Mantsjoerijse cultuur op een agressieve manier in stand en verbrandde alle boeken die hen bekritiseerden.

Een belangrijke ontwikkeling was het Kangxi-woordenboek, waarmee het Chinese schrift werd gestandaardiseerd. Kangxi hield ook van westerse instrumenten en technologie, en hij nam westerlingen in dienst aan zijn hof.

Chinese potten in een kast
China stond bekend om zijn porselein. | Bron: Unsplash

De Wereldhandel

Hoewel de handel met het westen een bron van rijkdom was voor China, was het ook een van de factoren die de keizerlijke achteruitgang veroorzaakten. Na 1757 was Kanton (nu Guangzhou) de enige plaats waar handel met het westen werd toegestaan. De Britten kochten bijvoorbeeld massaal thee van de Chinezen.

Gedurende deze periode, en met name tijdens de heerschappij van Qianlong, belandde China in verval terwijl Europa steeds machtiger werd. Qianlong hield verdere handel met de Europeanen tegen en zag hen als lagere volkeren dan de Chinezen. Na 1796 werd het niet meer mogelijk voor Europeanen om met de keizer te spreken.

Het Qing-imperium in Verval

Financiën

Tijdens het bewind van Qianlong had de Chinese staat niet meer genoeg financiële middelen om zijn ministers en militairen te betalen. De belastingtarieven waren erg laag, en het feit dat de bevolking sterk groeide betekende dat er veel druk kwam te staan op het land, de regering en de beschikbare middelen.

Inspanningen om te moderniseren werden steeds meer gedwarsboomd door conservatieve politici, en tijdens Qianlong was corruptie in hoge mate aanwezig. Dit zorgde ervoor dat er geen geld kon worden gestoken in belangrijke zaken.

Oorlog

China's negentiende eeuw werd gekenmerkt door oorlog, waarbij de belangrijkste misschien wel de twee Opiumoorlogen met Groot-Brittannië waren. Opium was populair in China en om geld te verdienen probeerden Britse handelaren enorme hoeveelheden te verkopen aan de Chinezen. Het middel werd verboden omdat er een verslavingsepidemie was, maar de Britten accepteerden dit niet. Dit leidde tot oorlog, eerst in 1840 en daarna nog een keer tussen 1856 en 1860. Het verdrag dat na de overwinning van Groot-Brittannië aan China werd opgedrongen, zorgde ervoor dat veel westerlingen naar China kwamen, dat de heerschappij van Qing verzwakte.

In 1860 breidde het Russische Rijk zich uit en nam het de rivier de Amoer weer terug in bezit. In 1894 vocht China bovendien ook nog met Japan over de invloed op Korea. Japan won, en China werd gedwongen om havens en land over te dragen.

Chinees gebouw op een groot plein
China heeft een typerende architectuur. | Bron: Unsplash

Opstand

Tussen 1850 en 1864 werd China opgeschrikt door de Taipingopstand, waarbij de christelijke Hong Xiuquan een decennium lang de stad Nanjing overnam. Twintig miljoen mensen zouden uiteindelijk sterven en de oorlog inspireerde vele soortgelijke opstanden in de halve eeuw die daarop volgde.

De Bokseropstand van 1900 was een van de belangrijkste. De opstand werd echter gesteund door de toenmalige heerser van Qing, keizerin Dowager Cixi. Het probeerde in wezen buitenlanders uit China weg te jagen, maar dit leidde ertoe dat acht landen kwamen binnenvallen om er een einde aan te maken, en zo hun koloniale belangen daar te verdedigen.

Val

Als gevolg daarvan vluchtte Dowager Cixi naar Mantsjoerije. Ze keerde na een jaar terug in 1902, maar een revolutie die daarop volgde, de Xinhairevolutie van 1911, bracht haar opvolger ten val en een republiek werd opgericht door anti-Qing revolutionairen. De republiek die overbleef zou uiteindelijk leiden tot de opkomst van de beroemde Mao Zedong.

Conclusie

Je kunt meer te weten komen in de andere stukken van onze serie over de grootste rijken die ooit hebben bestaan, bijvoorbeeld over het Romeinse Rijk en over het Ottomaanse Rijk!

Heb je een leraar Geschiedenis nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5 - 1 reviews
Laden...

Bart